In Memoriam: Henry Engledow (6 april 1968 – 13 juni 2026)

Op 13 juni 2026 verloren Plantentuin Meise en de bredere wetenschappelijke gemeenschap een uitzonderlijke collega en vriend. Henry Engledow overleed op 58-jarige leeftijd.

Henry was een bijzonder toegewijde, gepassioneerde en zeer gewaardeerde collega. Met zijn opgewekte karakter en warme persoonlijkheid bracht hij elke dag vreugde op de werkvloer. Tegelijkertijd was hij een kritische denker, die de zeldzame gave bezat om zijn mening vrijuit te uiten zonder anderen voor het hoofd te stoten. Met humor, eerlijkheid en een gezonde dosis relativeringsvermogen stelde hij bestaande werkwijzen op een respectvolle maar scherpe manier ter discussie. Collega's, samenwerkingspartners en vrienden zullen hem dan ook enorm missen.

Henry begon zijn wetenschappelijke loopbaan aan de University of Cape Town, waar hij in 1992 startte met zijn doctoraatsonderzoek in het Seaweed Research Laboratory onder begeleiding van prof. John Bolton. In zijn proefschrift, The biogeography and biodiversity of the Namibian intertidal seaweed flora, bracht hij de zeewierdiversiteit van de weinig onderzochte rotskusten van Namibië in kaart, een gebied waarvan de ecologie sterk wordt bepaald door de koude, voedselrijke Benguelastroom. Van 1996 tot 1998 was hij docent plantkunde aan de University of the Western Cape.

Dankzij een bilateraal project, gefinancierd door het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek – Vlaanderen (FWO), verhuisde Henry naar Europa. Van 1999 tot 2003 werkte hij als postdoctoraal onderzoeker binnen de Onderzoeksgroep Algologie van Universiteit Gent, waar hij zijn mariene expertise toepaste op onderzoek naar zeewieren op harde substraten langs de Belgische kust.

Nadien verschoof zijn loopbaan naar het beheer van botanische data. Van 2003 tot 2004 was hij databankbeheerder van het PLANTCOL-project van de Vereniging van Botanische Tuinen en Arboreta (VBTA). Dankzij zijn grondige expertise met het collectiebeheersysteem BG-BASE werd hij in 2005 aangeworven door Plantentuin Meise (destijds nog de Nationale Plantentuin van België) om het data management van het herbarium te moderniseren. Gedurende vele jaren werkte hij nauw samen met Kerry Walter aan de verdere ontwikkeling en verbetering van BG-BASE. Dankzij zijn inzet en volharding kon Plantentuin Meise een omvangrijke en complexe databank beheren van zowel levende als herbariumcollecties van internationaal belang. Daarnaast ondersteunde hij ook andere instellingen die met het systeem werkten, waarbij hij zijn uitgebreide praktijkkennis steeds gul deelde en collega's met veel plezier verder hielp.

Henry's werk leidde tot een gecentraliseerde herbariumdatabank met gegevens van bijna drie miljoen specimens, op een geschatte totale collectie van vier miljoen exemplaren, inclusief geassocieerde data. Meer recent werden ook de levende collecties van de instelling geïntegreerd in BG-BASE, een verwezenlijking die zonder Henry's deskundigheid en volharding onmogelijk was geweest. Daarnaast speelde hij een sleutelrol in de digitalisering van de herbariumcollecties. Deze inspanning begon met het door de Mellon Foundation gefinancierde African Plants Initiative, waarbij 60.000 types en historische specimens werden gedigitaliseerd. Daarna volgden twee grootschalige digitaliseringsprojecten waarin nog eens 2,7 miljoen herbariumspecimens werden gedigitaliseerd.

De herbariumdatabank vormde de basis voor belangrijke botanische databanken over de tropisch-Afrikaanse flora, zoals de RAINBIO-megadatabank, die nieuwe inzichten opleverde in de verspreidingspatronen van vaatplanten op het Afrikaanse continent, en de ECAT-databank, een nauwkeurig gegeorefereerde databank van endemische boomsoorten uit Centraal-Afrika die de evaluaties voor de IUCN Rode Lijst ondersteunt. Henry hechtte bijzonder veel belang aan datakwaliteit en gegevensintegriteit. Het opschonen, controleren en historisch correct interpreteren van gegevens was een aspect van zijn werk waarin hij uitblonk en waarvoor hij een oprechte passie had.

Henry besefte al vroeg dat de toekomst van wetenschappelijke collecties lag in open toegang tot gegevens, internationale standaarden en interoperabiliteit. Hij was actief betrokken bij de internationale gemeenschappen van de Society for the Preservation of Natural History Collections (SPNHC) en Biodiversity Information Standards (TDWG), woonde regelmatig conferenties bij en deelde er zijn expertise. Daarnaast werkte hij nauw samen met Belgische federale instellingen, waaronder het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN) en het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (KMMA), om de wetenschappelijke collecties van ons land digitaal beter op elkaar af te stemmen. Meer recent leverde hij ook een belangrijke bijdrage aan het DiSSCo Flanders-project, dat natuurwetenschappelijke collecties in Vlaanderen en België via gedeelde digitale infrastructuren met elkaar wil verbinden.

Henry's meest ambitieuze project was tevens zijn laatste. De voorbije jaren werkte hij intensief samen met Sofie De Smedt, Wesley Tack, Maarten Trekels en Evgeniy Meyke aan de migratie van de collectiegegevens van de Plantentuin van BG-BASE naar het moderne collectiebeheersysteem EarthCape. Dit omvangrijke project omvatte onder meer de standaardisatie van taxonomische namen, de harmonisatie van datastructuren, het opschonen van geografische gegevens, het in kaart brengen van honderden databankvelden en de integratie van persistente identifiers om een duurzame interoperabiliteit te garanderen.

Het is bijzonder tragisch dat Henry overleed op het moment dat deze migratie van het herbarium bijna voltooid was. Hij zal het eindresultaat niet meer kunnen zien, maar zijn toewijding en vakmanschap zullen het werk van talloze onderzoekers nog jarenlang blijven ondersteunen. Iedereen die in de komende decennia gebruik zal maken van het nieuwe collectiebeheersysteem, zal rechtstreeks voortbouwen op het blijvende erfgoed dat Henry heeft nagelaten. Zijn wetenschappelijke en persoonlijke bijdragen zullen voor altijd een vaste plaats innemen in het werk van Plantentuin Meise. 

Geselecteerde publicaties

Berendsohn, W.G., Bernal, S.L., Hidalgo, B.F., Delcid, D.R., Moonlight, P.W. & Engledow, H.R. (2024). Enhancing Herbarium Systems Using Name Matching Mechanisms. Biodiversity Information Science and Standards 26: e137867.

Bolton, J.J., Leliaert, F., De Clerck, O., Anderson, R.J., Stegenga, H. & Engledow, H. (2004). Where is the western limit of the tropical Indian Ocean seaweed flora? An analysis of intertidal seaweed biogeography on the east coast of South Africa. Marine Biology 144: 51-60.

Dauby, G., Zaiss, R., Blach-Overgaard, A., Catarino, L., Damen, T., Deblauwe, V., Dessein, S., Dransfield, J., Droissart, V., Duarte, M.C., Engledow, H., Fadeur, G., Figueira, R., Gereau, R., Hardy, O.J., Harris, D., de Hey, J., Janssens, S.B., Klomberg, Y., Ley, A., McKinder, B., Meerts, P., van der Poel, J.L., Sonké, B., Sosef, M.S.M., Stévart, T., Stoffelen, P., Svenning, J.C., Sepulchre, P., van der Burgt, X., Wieringa, J.J. & Couvreur, T.L.P. (2016). RAINBIO: a mega-database of tropical African vascular plants distributions. PhytoKeys 74: 1-18.

De Clerck, O., Engledow, H.R., Bolton, J.J., Anderson, R.J. & Coppejans, E. (2002). Twenty Marine Benthic Algae New to South Africa, with Emphasis on the Flora of Kwazulu-Natal. Botanica Marina 45: 413-431.

De Smedt, S., Bogaerts, A., Meeter, N.D., Dillen, M., Engledow, H., Wambeke, P.V., Leliaert, F. & Groom, Q. (2024). Ten lessons learned from the mass digitisation of a herbarium collection. PhytoKeys 244: 23-37.

Dillen, M., Abraham, L., Bogaerts, A., De Smedt, S., Engledow, H.R., Leliaert, F., Trekels, M., Dessein, S. & Groom, Q. (2024). The Meise Botanic Garden Herbarium Data Management Plan. Research Ideas and Outcomes 10: e124288.

Engledow, H. & Bolton, J.J. (1992). Environmental tolerances in culture and agar content of Gracilaria verrucosa (Hudson) Papenfuss (Rhodophyta, Gigartinales) from Saldahna Bay. South African Journal of Botany 58: 263-267.

Engledow, H. & Bolton, J.J. (1993). The effect of wave action, sand inundation, mussels and limpets on seaweed alpha-diversity within the lower eulittoral Zone in Namibia. Botanica Marina 37: 267-276.

Engledow, H.R. (1998). The biogeography and biodiversity of the Namibian intertidal seaweed flora. Doctoral Thesis, University of Cape Town.

Engledow, H.R. & Bolton, J.J. (2003). Factors affecting seaweed biogeographical and ecological trends along the Namibian coast. Proceedings of the 17th International Seaweed Symposium: 285-291.

Engledow, H. (2019). Data Migration from One Database to Another: Nervous breakdown of a database manager!. Biodiversity Information Science and Standards 21: e37302.

Engledow, H. (2022). Herbarium specimen label interpretation and transcription: First steps used to clean digitized data. Biodiversity Information Science and Standards 24: e93888.

Engledow, H.R., Bogaerts, A., De Smedt, S. & Tack, W. (2023). Planning the Migration to a New Database: Implications for the Collections of Meise Botanic Garden. Biodiversity Information Science and Standards 7: e111422.

Leliaert, F., Bogaerts, A., de Meeter, N., Dessein, S., Dillen, M., Engledow, H., Groom, Q., Lanata, F., Mergen, P., Ntore, S. & Stoffelen, P. (n.d.). Enabling botanical collaboration through digitization of the Meise Botanic Garden and Central African herbaria. Proceedings by Royal Academy for Overseas Sciences 4: 93-108.

Sosef, M.S.M., Dauby, G., Blach-Overgaard, A., van der Burgt, X., Catarino, L., Damen, T., Deblauwe, V., Dessein, S., Dransfield, J., Droissart, V., Duarte, M.C., Engledow, H., Fadeur, G., Figueira, R., Gereau, R., Hardy, O.J., Harris, D., de Heij, J., Janssens, S.B., Klomberg, Y., Ley, A., Mackinder, B., Meerts, P., van der Poel, J.L., Sonké, B., Stevart, T., Stoffelen, P., Svenning, J.C., Sepulchre, P., Zaiss, R., Wieringa, J.J. & Couvreur, T.L.P. (2017). Exploring the floristic diversity of tropical Africa. BMC Biology 15: 1-23.

Sosef, M.S.M., Degreef, J., Engledow, H. & Meerts, P. (2020). Botanical classification and nomenclature - An introduction. Meise Botanic Garden.

Stegenga, H., Engledow, H., Bolton, J.J. & Anderson, R.J. (2001). The distribution of the family Erythropeltidaceae (Rhodophyta) along the temperate Southern African coast, with the description of Erythrotrichia platyphylla nov. spec. Nova Hedwigia 73: 367-379.

Tack, W., Engledow, H., Pereira, N.V., Amani, C., Bachman, S.P., Barberá, P., Beentje, H., Bouka, G., Cheek, M., Cosiaux, A., Dauby, G., De Block, P., Ewango, C.E.N., Fischer, E., Gereau, R., Hargreaves, S., Harvey-Brown, Y., Ikabanga, D.U., Ilunga wa Ilunga, E., Kalema, J., Kamau, P., Lachenaud, O., Luke, Q., Mwanga Mwanga, I.J.-C., Ndolo Ebika, S., Nkengurutse, J., Nsanzurwimo, A., Ntore, S., Richards, S.L., Shutsha Ehata, R., Simo-Droissart, M., Stevart, T. & Sosef, M.S.M. (2022). The ECAT dataset: expert-validated distribution data of endemic and sub-endemic trees of Central Africa (Dem. Rep. Congo, Rwanda, Burundi). PhytoKeys 206: 137-151.

Vanden Abeele, S., Beeckman, H., De Mil, T., De Troyer, C., Deklerck, V., Engledow, H., Hubau, W., Stoffelen, P. & Janssens, S.B. (2021). When xylarium and herbarium meet: linking Tervuren xylarium wood samples with their herbarium specimens at Meise Botanic Garden. Biodiversity Data Journal 9: e62329.

Vissers, J., Bosch, F.V.D., Bogaerts, A., Cocquyt, C., Degreef, J., Diagre, D., Haan, M.D., Smedt, S.D., Engledow, H., Ertz, D., Fabri, R., Godefroid, S., Hanquart, N., Mergen, P., Ronse, A., Sosef, M., Stévart, T., Stoffelen, P., Vanderhoeven, S. & Groom, Q. (2017). Scientific user requirements for a herbarium data portal. PhytoKeys 78: 37-57.

Volckaert, A., Engledow, H., Beck, O., Degraer, S., Vincx, M., Coppejans, E. & Hoffmann, M. (2003). Onderzoek van de ecologische interacties van macroalgen, macrofauna en vogels geassocieerd met intertidale harde constructies langsheen de Vlaamse kust. Instituut voor Natuurbehoud & Universiteit Gent. 123 pp.