[Science News] - Voor een betere integratie van stedelijke braakliggende terreinen
Plantentuin Meise maakt deel uit van het internationale SUNLOOP-project, dat tot doel heeft de uitdagingen van erosie van biodiversiteit en klimaatverandering in stedelijke gebieden aan te pakken. Het project richt zich op Spontane Stedelijke Natuur (SUN) ruimtes — braakliggende terreinen, braakliggende percelen, enzovoort — die worden beschouwd als natuurgebaseerde oplossingen in de context van het Europese Zero Net Artificialization (ZAN)-beleid.
Ondanks hun sociaal-ecologische voordelen blijven deze ruimtes vaak gemarginaliseerd in stedelijke planning. Het project streeft ernaar het begrip en bewustzijn van deze ruimtes in het stedelijk weefsel te verbeteren en om het stadsplanningsbeleid te beïnvloeden door de sociaal-ecologische waarde van spontane biodiversiteit te integreren.
Het project kiest voor een interdisciplinaire benadering, waarbij milieuwetenschappen, participatieve wetenschappen en stedenbouw worden gecombineerd. Het wetenschappelijk team brengt experts samen van Belgische, Zwitserse en Franse academische instellingen, evenals lokale belanghebbenden, en deelt hun perspectieven over steden die te maken hebben met specifieke stedelijke druk. Als studiemodellen werden drie steden gekozen: Charleroi, Freiburg en Parijs.
Voor België ontvangen de Universiteit van Bergen, Natagora en Plantentuin Meise financiering van het FNRS om hun werk uit te voeren. Tijdens de zomer werden inventarissen van flora en fauna uitgevoerd op 12 plaatsen in Charleroi, waaronder de emblematische Martinet-terril, maar ook vele andere locaties die minder bekend zijn bij het publiek en biologen. In totaal zijn 125 hectare spontane natuur (braakland en mijnterrils) nauwgezet bestudeerd.
De inventarissen die in de zomer gemaakt werden door het team van Plantentuin Meise hebben de aanwezigheid van bijna een vijfde van de inheemse Belgische flora aan het licht gebracht. Tot de opmerkelijkste soorten behoren Anacamptis pyramidalis, Dactylorhiza fuchsii, Dianthus carthusianorum, Helosciadium nodiflorum, Ophrys apifera, Petrorhagia prolifera en Pyrola minor, die op de Rode Lijst van de Flora van Wallonië staan. Deze stedelijke braaklanden zijn daarom essentiële toevluchtsoorden voor een flora die zeldzaam is geworden in de omliggende landschappen. Naast deze bedreigde soorten tonen de paar honderden andere, minder zeldzame, die daar zijn geïdentificeerd, ook aan dat deze ruimtes echte ecologische infrastructuren kunnen vormen die bijdragen aan stedelijke biodiversiteit, evenals aan klimaatbestendigheid en stedelijke ontwikkeling.
Deze inventarissen, gecombineerd met het werk van de andere teams van dit interdisciplinaire project, maken het ook mogelijk om de kloof te begrijpen tussen de perceptie van de biodiversiteit van een gebied en de werkelijke biodiversiteit die het herbergt, om zo een verandering van perspectief onder lokale actoren te stimuleren. SUNLOOP streeft ernaar de grote waarde van deze ruimtes te erkennen en het belang in het behouden ervan en volledige integratie in de stedelijke planning.