Klein, knapperig en lokaal: komkommertijd in de Plantentuin
Plantentuin Meise en Coöperatie Samen op Dreef bouwen sinds enkele maanden samen aan een duurzame voedselketen van bodem tot bord via een vernieuwend partnerschap dat lokale, biologische voedselproductie rechtstreeks verbindt met het restaurant van de Plantentuin. Met deze samenwerking kiezen beide organisaties resoluut voor een korte keten, agro-ecologische landbouw en een duurzame culinaire beleving voor de meer dan 250.000 bezoekers die de Plantentuin jaarlijks ontvangt.
Sinds de start van de samenwerking is een groeiend aandeel van de groenten en het fruit dat Restaurant Pachthof wordt geserveerd afkomstig van Bioboerderij Hof Ter Dreef en de coöperatie Samen op Dreef, waarin ook andere biobedrijven zoals Seizoensmaak, Seepscherf, Hof van Piemont en Bioop actief zijn. Dankzij deze structurele samenwerking worden producten lokaal geteeld, op het juiste moment geoogst en rechtstreeks geleverd aan Restaurant Pachthof van de Plantentuin.
Speciaal voor de Plantentuin kweekt Boerderij Hof Ter Dreef deze zomer de Mexicaanse minikomkommer, Melothria scabra. Het is een bijzondere rariteit: de vruchten zien eruit als schattige watermeloentjes maar smaken verfrissend naar komkommer. De kleine, knapperige vruchten van 2-4 cm zijn decoratief en ontzettend smaakvol, met een uitgesproken citroenachtige komkommersmaak.
De samenwerking tussen producent en kok blijkt ook een waardevol leerproces. "Voor een restaurant is uniformiteit belangrijk," vertelt chef Vincent Tibau. "Een wortel of pastinaak moet op elk bord ongeveer dezelfde grootte hebben. "Dat lijkt vanzelfsprekend, maar vraagt ook afstemming met de producent. Door intensief samen te werken hebben we elkaar daarin gevonden." De minikomkommer is een voorbeeld van hoe de teeltplanning vandaag veel nauwer afgestemd wordt op de behoeften van de keuken, zodat seizoensaanbod en menu's optimaal op elkaar aansluiten. Een andere topper is de frequente levering van kraakverse snijsla. Dankzij de grote diversiteit aan slasoorten doorheen de seizoenen krijgt de keuken een uitzonderlijk kwaliteitsproduct dat letterlijk op dezelfde dag van het veld op het bord belandt – een schoolvoorbeeld van duurzame korte keten, van bodem tot bord.
Als facilitator in deze samenwerking kwam er ook de steun van de Koning Boudewijnstichting. Deze werd ingezet als een hefboom voor de uitbouw van een lokale, biologische en circulaire voedselketen tussen Plantentuin Meise en Coöperatie Samen op Dreef. De middelen maakten investeringen mogelijk in landbouwmechanisatie, waardoor de coöperatieve efficiënter en met minder chemische middelen kan telen, én in professionele keukenapparatuur zoals een versnijmachine om de lokale oogst optimaal te verwerken en voedselverlies te beperken.
Daarnaast werd geïnvesteerd in co-creatie tussen boeren en keukenpersoneel: gezamenlijke teeltplanning, veld- en keukenbezoeken en een betere afstemming tussen wat op het veld groeit en wat in het restaurant wordt bereid.
"Deze samenwerking brengt onze missie letterlijk op het bord van onze bezoekers," zegt Glen Lucas van Plantentuin Meise. "Als wetenschappelijke instelling willen we niet alleen tonen hoe belangrijk planten zijn voor onze toekomst, maar ook laten ervaren hoe duurzame voeding eruit ziet en smaakt."
Ook voor Bioboerderij Hof Ter Dreef betekent het partnerschap een belangrijke stap vooruit. "Voor biologische landbouw is een eerlijke en stabiele afzetmarkt essentieel," zegt Guy Mouchart van Bioboerderij Hof Ter Dreef. "Door rechtstreeks samen te werken met Plantentuin Meise kunnen we investeren in duurzame landbouw, biodiversiteit en kwaliteit, terwijl bezoekers genieten van groenten en fruit die nauwelijks voedselkilometers hebben afgelegd."
Door bezoekers actief kennis te laten maken met de oorsprong van hun maaltijd wil Plantentuin Meise tonen dat duurzaamheid niet alleen zichtbaar is in de collecties en de tuinen, maar ook in de gastronomie.
Het partnerschap vormt bovendien een inspirerend voorbeeld voor andere publieke instellingen en grootkeukens die hun voedselvoorziening willen verduurzamen en sterker willen inzetten op lokale landbouw.