[Science News] – Canephorum V4: Canephorakoffie, van genetica tot kopje koffie

Op 22 en 23 juni verwelkomde de Plantentuin Meise ‘Canephorum V4’, een internationaal evenement dat volledig gewijd was aan Coffea canephora, beter bekend als robustakoffie. Deze vierde editie, georganiseerd door Cumpa en de Plantentuin, bracht een gespecialiseerd publiek samen van onderzoekers, producenten, branders, sensorische experts en andere actoren uit de koffie-industrie. Samen verkenden zij de genetische diversiteit, de verwerkingsmethoden, de uitdagingen rond conservatie en de kwaliteit perspectieven die vandaag de toekomst van Canephora vormgeven.

Het programma wisselde wetenschappelijke lezingen, praktische workshops en uitwisselingsmomenten af. Vanaf de opening werden de deelnemers ondergedompeld in de evolutionaire geschiedenis van Coffea canephora dankzij bijdragen van dr. Piet Stoffelen en dr. ir. Robrecht Bollen – onderzoekers aan Plantentuin Meise – die de oorsprong en het belang van de hedendaagse wilde diversiteit van de soort presenteerde. Onderzoekster Dr. Catherine Kiwuka uit Oeganda belichtte vervolgens het belang van onderzoek naar klimaatadaptatie van binnen de diversiteit van Afrikaanse C. canephora planten.

De namiddag van de eerste dag sloeg een brug tussen theorie en praktijk. De bezoekers konden de serres van de Groene Ark en het herbarium van de Plantentuin ontdekken, essentiële plekken voor taxonomisch onderzoek en het behoud van levende collecties, in het bijzonder de collectie koffieplanten, die zo’n dertig wilde soorten omvat van de meer dan 110 die wereldwijd bekend zijn. Parallel daaraan boden verschillende cupping-sessies – een professionele en gestandaardiseerde methode voor het proeven en beoordelen van koffie – de gelegenheid om robustakoffies uit Afrika (DRC, Togo, Oeganda), Azië (Vietnam, Indonesië) en Zuid-Amerika (Brazilië, Guatemala, Mexico, Peru)  te ontdekken. Deze koffies kenmerken zich door een uniek aromatisch palet dat bij het grote publiek vaak nog weinig bekend is. De Congolese koffie uit het onderzoeksproject van de Plantentuin werd daarbij bijzonder positief onthaald. Dr. Michel Baqueta uit Brazilië sloot de dag af met een presentatie over verschillende analytische technieken om de diversiteit van Canephora te traceren en te begrijpen.

De tweede dag begon met een verdieping in de chemie van het koffiebranden. Onder begeleiding van dr. Lukas Macheiner werden de chemische processen en parameters toegelicht die essentieel zijn voor een optimale branding van Canephora-koffie, dewelke aanzienlijk verschilt van die van Arabica Dr. ir. Christophe Van Neste en ir. Augustin Peeters van de Plantentuin sloten de voormiddag af met een presentatie. Zij lieten zien hoe elementenanalyse van koffie gebruikt kan worden om de traceerbaarheid van koffie te versterken en zo de implementatie van de nieuwe Europese ontbossing richtlijnen binnen de koffiesector te ondersteunen.

In de namiddag hielden de experts paneldiscussies met het publiek over vier thema's: de doorbraak in de genetica, opleidingen, de marktwaarde en het kwaliteitsimago van de soort.

De discussies werden gepresenteerd als toekomstperspectieven van Coffea canephora, een soort die lange tijd werd onderschat in vergelijking met arabicakoffie (Coffea arabica). De aanwezigheid van internationale deelnemers uit meer dan 20 landen zoals India, Indonesië, Brazilië, Guatemala, de DRC, Oeganda en Togo verrijkte de uitwisselingen en onderstreepte het wereldwijde belang van deze teelt.

Tijdens Canephorum V4 bevestigde de Plantentuin Meise haar rol als een centrale ontmoetingsplaats waar alle actoren uit de sector met elkaar in dialoog kunnen gaan. Zo draagt de Plantentuin bij aan een betere kennis en waardering van robusta, of liever Canephora koffie, in al haar diversiteit.