Hoe beïnvloedt klimaatverandering de biodiversiteit in bossen en steden? Dat is de centrale vraag van het FOURCAST-project, gecoördineerd door Plantentuin Meise. Wetenschappers onderzoeken hoe planten reageren op temperatuurstijgingen, zowel in stedelijke gebieden met een hitte-eilandeffect als in bossen, die als natuurlijke klimaatbuffers fungeren. Een belangrijk onderdeel van het onderzoek richt zich op de bosanemoon. Door hedendaagse waarnemingen te vergelijken met herbariummateriaal van 150 jaar oud, willen onderzoekers nagaan hoe de plant haar bloeitijd en groei aanpast aan een veranderend klimaat.
Klimaatverandering zet natuur onder druk
Bossen en andere ecosystemen spelen een cruciale rol in CO₂-opslag, bestuiving en het reguleren van temperaturen. Door klimaatverandering verschuiven bloeiperiodes en veranderen plantengemeenschappen, wat gevolgen kan hebben voor bestuivers en andere dieren. België ziet al een gemiddelde temperatuurstijging van 1.5°C over de laatste decennia. Om deze impact te begrijpen, combineren onderzoekers verschillende methodes, van historische analyses tot veldonderzoek.
Onderzoek naar de bosanemoon: van herbarium tot veldstudie
De bosanemoon, een vroege voorjaarsbloeier, is een perfecte indicator om klimaatverandering in bossen te bestuderen. Wetenschappers vergelijken historische herbariumcollecties met recente waarnemingen om te ontdekken hoe de bloeitijd en morfologische kenmerken van de plant door de eeuwen heen zijn veranderd. Dit gebeurt door systematische metingen in het veld, waarbij vrijwilligers een essentiële rol spelen.