[Science news] - Een uitstervingsgolf van microwieren als gevolg van klimaatveranderingen in Antarctica

di 5 okt

 

Tijdens het Vroeg-Mioceen, zo’n twintig miljoen jaar geleden, had Antarctica een gematigd tot subpolair klimaat. Het continent was grotendeels bedekt met toendra vegetatie en Nothofagus bossen. Dit veranderde abrupt toen veertien miljoen jaar geleden het continent snel begon af te koelen, ijskappen zich over Antarctica uitbreidden, en planten en dieren massaal uitstierven.

Figuur 1. Mount Boreas in de Olympus Range in de westelijke Dry Valleys (Antarctica) waar een deel van het materiaal werd verzameld (foto ©Allan C. Ashworth)Lange tijd veronderstelde men dat micro-organismen omwille van hun wijde verspreidingspatronen veel minder beïnvloed worden door dergelijke klimaatveranderingen dan soorten van planten en dieren die vaak in zeer beperkte regio’s voorkomen. Door fossielen van Antarctische micro-organismen te onderzoeken toonde een internationaal team onder leiding van onderzoekers van de UGent en Plantentuin Meise aan dat die veronderstelling niet klopt.

Figuur 1. Mount Boreas in de Olympus Range in de westelijke Dry Valleys (Antarctica) waar een deel van het materiaal werd verzameld (foto ©Allan C. Ashworth)



Een diverse Miocene flora van kiezelwieren

De onderzoekers analyseerden kiezelwieren in 14 tot 15 miljoen jaar oude meersedimenten uit Antarctica, afgezet net voor de grote afkoeling in het Mioceen begon. Kiezelwieren zijn één van de meest diverse en ecologisch belangrijkste algengroepen ter wereld en kunnen dankzij hun celwand uit amorf glas gemakkelijk fossiliseren.

Tot hun verbazing ontdekte het team meer dan 200 soorten kiezelwieren in de sedimenten. Vrijwel elke soort was nieuw voor de wetenschap. Om die reden analyseerden de onderzoekers de meersedimenten verder op genusniveau: dit is het classificatie niveau boven een soort. Uit de analyse bleek dat de Miocene kiezelwier flora’s grote gelijkenissen vertonen met de gemeenschappen die vandaag voorkomen in het noordpoolgebied, en in het bijzonder taxa gemeen hadden met flora’s die vandaag enkel voorkomen in gematigde regio’s in de zuidelijke hemisfeer, met name Zuid-Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland. Met de huidige kiezelwieren die vandaag voorkomen in Antarctica was er zeer weinig overeenkomst. De onderzoekers postuleren dat de extreem soortenarme moderne gemeenschappen in Antarctica geëvolueerd zijn uit de schaarse overlevers van de Miocene flora en nieuwe kolonisten die aangepast zijn aan koude omstandigheden.

Figuur 2. Friis Hills (Antarctica) waar enkele boorkernen werden verzameld (foto ©Allan C. Ashworth)


Uitstervingsgolven door klimaatveranderingen

De onderzoekers concluderen dat grote klimaatveranderingen, zoals die in Mioceen Antarctica, dramatische gevolgen kunnen hebben voor micro-organismen en leiden tot grootschalige uitstervingsgolven. Aangezien micro-organismen een cruciale rol spelen in het gezond functioneren van ecosystemen, is het belangrijk om de impact van een veranderend klimaat en omgeving op hun diversiteit beter te leren begrijpen.
 

Figuur 3. Eunotia sp., één van de waargenomen Miocene diatomeeënsoorten, scanning electronenmicroscopische opname (foto ©Bart Van de Vijver)

Figuur 4. Eunophora sp., één van relictsoorten nu uitgestorven op het Antarctische Continent, scanning electronenmicroscopische opname (foto ©Bart Van de Vijver)

   

De resultaten van dit onderzoek werden gepubliceerd in het tijdschrift Science Advances (link: https://www.science.org/doi/full/10.1126/sciadv.abh3233).

 

Cookies

We maken gebruik van cookies en vergelijkbare technieken om het gebruik van de website te analyseren, om het mogelijk te maken content van derden af te beelden, zoals ook video’s, en voor verschillende andere toepassingen. Deze cookies worden ook geplaatst door derden. Door ‘akkoord’ te klikken, stemt u hiermee in. Als u niet akkoord bent, kunt u via de knop ‘Instellingen aanpassen’ uw voorkeuren opgeven. Meer informatie…

Cookies zijn nodig om de website goed te laten functioneren. Zo wordt uw winkelmandje onthouden tijdens de bestelling en kunt u inloggen op de website.

Maar cookies zijn ook nodig om de ervaring op de website te verrijken. Bijvoorbeeld media van derde partijen, zoals video's, gaan vaak gepaard met cookies. Ook houden we statistieken bij om de site doorlopend te verbeteren.

Als laatste worden cookies ook gebruikt om informatie rond onze marketing-activiteiten, zoals nieuwsbrieven en advertenties, zo efficiënt en persoonlijk mogelijk uit te kunnen uitvoeren.

Cookie instellingen