Wilt u niet langer Musa ontvangen, klik hier en schrijf het woord
nr. 54, zomer 2018

Nieuws uit de Plantentuin

Niet te missen

Plant in de kijker

De Tuinwinkel

Er groeit iets in Meise!
Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

  • Jaarverslag 2017

In de afgelopen jaren groeide Plantentuin Meise aanzienlijk, zowel in zijn wetenschappelijke als publieksgerichte doelstellingen. In 2017 produceerden de wetenschappers een record aantal publicaties. Om het verlies van soorten tegen te gaan, richten onze onderzoekers zich op verschillende terreinen, zoals het registreren van de tropische plantendiversiteit, het monitoren van uitheemse soorten in België, het ex situ bewaren van bedreigde plantensoorten (zaden, levende collecties) en het gebruik van planten om de waterkwaliteit te monitoren. Planten worden immers wereldwijd bedreigd door de vernietiging van natuurlijke habitats, klimaatverandering, enz. De onderzoekers versterkten ook de focus op de wilde verwanten van bonen, bananen en koffie. Duurzaam gebruik en behoud van natuurlijke genetische diversiteit zijn namelijk van vitaal belang voor het verbeteren van de landbouwproductie en het vergroten van de voedselzekerheid. We lanceerden in 2017 nieuwe programma’s om het publiek te betrekken bij het het wetenschappelijk onderzoek van de Plantentuin, zoals « DoeDat », een portaal voor burgerwetenschap waarmee vrijwilligers wereldwijd gegevens over biodiversiteit uit hun gedigitaliseerde collecties kunnen encoderen. Deze gegevens kunnen in veel onderzoeken worden gebruikt, zoals analyses ten behoeve van Rode Lijsten en ecologische modelleringen. Voor ons is het erg belangrijk om bij het publiek het bewustzijn van de rol van planten in het dagelijks leven te verhogen. Het aantrekkelijker maken van de publieksserres en de tuinen, en het organiseren van leeractiviteiten en evenementen zijn de drie belangrijkste troeven waarmee we dit doel wil bereiken. We verwelkomden in 2017 dan ook opnieuw een recordaantal bezoekers. In 2017 realiseerden we ook de heropening van drie tropische kassen voor het publiek en de renovatie van de hoofdingang van het Plantenpaleis, een eerste fase in het masterplan. Het is de start voor de andere infrastructuurwerken die in de volgende tien jaar het uitzicht van de Plantentuin grondig zullen veranderen. Op die manier maken we ons klaar om gaandeweg het publiek een steeds mooiere beleving te kunnen geven.

Ondek ons jaarverlag 2017

  • Belgisch Plant Sentinel Netwerk

Door de toegenomen internationale handel en door klimaatswijzigingen breiden nieuwe plantenziekten en -plagen uit. Voor hun aanpak kennis nodig om waarschuwingssystemen en beschermingsmaatregelen uit te werken. Daarom werd het International Plant Sentinel Network (IPSN/ EUPHRESCO) opgericht, gecoördineerd door Botanic Gardens Conservation International (BGCI). Binnen dit kader werd in 2017 het Belgian Plant Sentinel Network opgestart, dat zeven Belgische plantentuinen en arboreta met de nationale referentielaboratoria voor plantengezondheid verenigt met Plantentuin Meise als coördinator. Dit project wordt gefinancierd door de Federale Overheidsdienst Volkgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. De nadruk ligt op de uitbouw van een duurzaam netwerk waarin de experten van de laboratoria kennis doorgeven aan de tuinen. Ook wordt afgestemd hoe waarnemingen en staalnames het best gebeuren. Voor dit tweejarig project werden vier testcases geselecteerd van plagen op coniferen, eiken en olmen.

> Info : http://www.plantsentinel.org.


  • Nieuwe opties om de Plantentuin te steunen !

We willen onze schenkers langs deze weg graag immens bedanken voor hun gulle steun. Met de giften van 2017 hebben we prachtige verharde paden aangelegd voor de nieuwe regenwoudkassen. De giften voor de zadenbank gebruikten we voor het oogsten van 15 zeldzame inheemse plantensoorten. In de provincie Vlaams-Brabant hebben we zaden verzameld van b.v. hondskruid (Anacamptis pyramidalis), zomerbitterling (Blackstonia perfoliata) en bokkenorchis (Himantoglossum hircinum). In de provincie Namen verzamelden we sporen van de blaasvaren (Cystopteris fragilis) enz. Wil je iets extra doen voor de vele bedreigde plantensoorten van over heel de wereld? Dat kan nu door een plant van het Plantenpaleis te adopteren. Als je opteert voor de formule 'Adoptie als beschermer' kan je kiezen uit de bijzondere collectie-exemplaren die wij hiervoor aanbieden zoals b.v. de prachtige jaderank en de bedreigde schoonmoedersstoel, die meer dan 100 jaar oud is. Of je kan zelf je absolute lievelingsplant van het Plantenpaleis voorstellen. Je betaalt € 250 om een heel jaar beschermer van je plantensoort te zijn. Hiervoor ontvang je een adoptiecertificaat en naamsvermelding op het adoptielabel, de website en het jaarverslag van de Plantentuin. Als je één van onze unieke toppers zoals de reuzenaronskelk of de Laurent-palmvaren adopteert, dan word je mecenas en betaal je € 500 voor een jaar. Je ontvangt dan ook een update met nieuwtjes over je plant. Een plantenadoptie geeft recht op belastingvermindering.

> Voor meer info zie website of contacteer giften@plantentuinmeise.be

  • In Brussel groeit een echt en virtueel stadsbos

Plantentuin Meise is partner van Wood Wide Web, een nieuwe website die je de bomen in de stad Brussel wil doen ontdekken, met hun specifieke verhalen en kenmerken. Het interactieve en dynamische project verbindt de bomen op terrein met het platform. De website wil het grote publiek de schoonheid van bomen laten ontdekken en zo een gemeenschap creëren; klein en groot achter hun scherm vandaan halen en de bomen van de Stad Brussel en omgeving laten ontmoeten. En ze meteen ook op de hoogte brengen van alle activiteiten die aan de voet van de bomen doorgaan. Een dynamische en interactieve atlas vormt het hart van het project. Hierop kan je de bomen en al hun gegevens terugvinden (teksten, illustraties, foto’s, geluids - en videofragmenten…). Deze atlas start met een 120-tal opmerkelijke bomen. Het leuke is dat deze bomen ook gelinkt zullen worden met hun soortgenoten ergens anders in België. Op deze manier krijg je een groeiend online-bos. Verschillende partners kunnen ook bomen van hun keuze toevoegen aan het platform, activiteiten promoten. De zakdoekenboom (Davidia involucrata) is daar een goed voorbeeld van. Guillaume Mamdy, tuinier-botanist van Plantentuin Meise, koos deze boom en voegde die toe aan de atlas van Wood Wide Web.

  • De Plantentuin in diepe rouw

Het nieuws dat Christophe Maerten (37 jaar) dodelijk verongelukte tijdens een vakantie met zijn vriendin in de Vercors, veroorzaakte heel veel verdriet in de Plantentuin. Christophe werkte als tuinier voor de dienst levende collecties in het Plantenpaleis. Hij was een enthousiaste en zeer competente tuinier. Een passie die hij combineerde met een grote nieuwsgierigheid voor de wereld. Hij doorkruiste als een avonturier in hart en nieren de vijf continenten, helemaal verliefd op reizen, en met een open geest voor andere mensen. Planten waren de rode draad tijdens zijn leven, meer specifiek orchideeën en vleesetende planten. Daarom kreeg hij ook de verantwoordelijkheid over de collectie vleesetende planten, tropische orchideeën en de Evolutiekas waarbij hij van zijn passie zijn beroep kon maken. Tijdens zijn avontuurlijke reizen van België tot Indonesië, langs Scandinavië, Island, Marokko en Colombia… ging hij op zoek naar plantensoorten die hij nog niet kende. Christophe ging ook helemaal op in het fotograferen van planten tijdens zijn expedities. Hij deelde het resultaat dan ook graag met iedereen tijdens boeiende voordrachten en prachtige foto albums op het internet. Al onze gedachten gaan uit naar zijn familie en zijn vriendin.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

  • De bijenboom

Zijn schors heeft een kleur die vergelijkbaar is met deze van de beuk, maar daar stopt de vergelijking. De bijenboom (Tetradium daniellii), ook wel bekend als de boom met honderdduizend bloemen, is afkomstig van Zuid-Oost Azië. Hij heeft zijn naam niet gestolen. Zijn witachtige bloeiwijzen vormen ‘s zomers een overvloedige bron van nectar en stuifmeel. De boom trekt vaak honderden tot zelfs duizenden bijen aan waarvan het gezoem niet onopgemerkt blijft! Terwijl de boom door imkers geapprecieerd wordt voor zijn nectarkwaliteit, geldt dat ook voor zijn bloei die vaak volgt op een periode met weinig bloemen. Zijn wetenschappelijke naam ‘Tetradium’ komt van het Griekse ‘tetradion’ dat viervoudig betekent, omdat de bloempjes doorgaans in groepjes van vier staan. Deze boom weet zich ook in tuinen van bij ons te laten behagen: hij groeit in bijna elk bodemtype, is droogteresistent, verdraagt makkelijk vriestemperaturen tot -25°C en slaat makkelijk en snel aan, zelfs in vervuilde lucht. Hierdoor is het een uitstekende keuze als stadsboom. De bijenboom is voorbestemd voor grotere tuinen, omdat hij een kroonbreedte van wel 20 meter kan bereiken. Als men dan toch iets negatiefs wil aanbrengen, is het blad dat relatief vroeg na de winter verschijnt en gevoelig is voor vorst, het vermelden waard. Zijn beperkte leeftijd, hoogstens enkele tientallen jaren, is een ander nadeel. Plantentuin Meise koestert deze soort voor zijn nectar, gezien de toenemende dreiging die uitgaat van de intensieve landbouw op bijen en andere bestuivende insecten. Om het publiek te sensibiliseren voor dit probleem, was Plantentuin Meise mede-organisator van de week van de bij. Daarnaast is een permanente ruimte in het westen van de Plantentuin volledig gewijd aan bijen en nectarplanten, met didactische bijenkorven, nestmogelijkheden voor solitaire bijen, bloemenweiden en een reuzen bijenkorf voor kinderen... En het is ook daar (sector 53) dat u de honingboom kan aantreffen. Om deze zomer met de familie te ontdekken!

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

  • Plantaardige kunst

Princeton Architectural Press is een Amerikaanse uitgeverij gespecialiseerd in architectuur en design. De Tuinwinkel koos een aantal mooie producten uit bij deze uitgever, met de link tussen kunst en planten als leidraad. Je hebt de keuze tussen een doosje ‘Sunprint’ met daarin 12 postkaarten met een reproductie van cyanotypes van een plant, een mooi ‘memory’ spel, een sierlijk notitieboekje of een set postkaarten met reproducties van het succesboek ‘Woodcut’ van de kunstenaar ‘Bryan Nash Gill… Prijs tussen € 14 en € 20, afhankelijk van het product.

Te koop in de Tuinwinkel.

  • Garden Gin

Na twee jaar hard werken, proberen en proeven is Bart Verhelst erin geslaagd een gin te creëren die alle smaken van de moestuin verenigt. De drank bevat 39 verschillende soorten groenten, bloemen en kruiden die gekweekt worden op zijn velden in Meerdonk. Alle geuren van de lente en de zomer zijn in één fles van 70 cl verzameld. Je vindt hem in onze Tuinwinkel voor de prijs van € 39.

Te koop in de Tuinwinkel.

Alleen in de Tuinwinkel vind je het betere tuinboek!

The place to be voor plantenliefhebbers!

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

Uitgever
Plantentuin Meise

Musa komt tot stand binnen de Afdeling Museologie en Educatie:

Voor dit nummer werden teksten aangeleverd door Priscille CAZIN (Wood Wide Web), Katrien Clarysse, Koen Es, Régine Fabri, Nicole Hanquart, Franck Hidvégi, Anne Ronse.

Eindredacteur
Koen Es

Foto's

Plantentuin Meise.

Wilt u Musa ook ontvangen, klik hier.


Voor bezoekersinformatie klik hier.

Plantentuin Meise
Domein van Bouchout
Nieuwelaan 38
1860 MEISE

02 260 09 70
info@plantentuinmeise.be