Wilt u niet langer Musa ontvangen, klik hier en schrijf het woord
nr. 46, zomer 2016

Nieuws uit de Plantentuin

Niet te missen

Plant in de kijker

De Tuinwinkel

Er groeit iets in Meise!
Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

  • Jaarverslag 2015

De Plantentuin Meise kijkt tevreden terug op het jaar 2015. Ondanks het minder goede weer en de terreurdreiging bereikten we met onze bezoekersaantal (124 781) de tweede beste score ooit. De orchideeënshow Flori Mundi trok bijna 20 000 kijklustigen. Het lichtfestival WinterFloridylle maakte haar debuut en werd met succes onthaald.De lang verhoopte realisatie van een moderne onthaalinfrastructuur en de landschapsaanleg en renovatie van het Plantenpaleis, vervat in fase 1 van het Masterplan, werd ingezet en op wetenschappelijk vlak haalden we een record aan publicaties en wetenschappelijke bijdragen. Er werd een gloednieuwe elektronenmicroscoop in gebruik genomen en intern ging een herstructurering van start; er werden drie interne afdelingen gedefineerd: onderzoek, collecties en publiekswerking. Al de verwezenlijkingen waren slechts mogelijk dankzij de voortdurende inspanningen van alle personeelsleden, vrijwilligers, onbezoldigd wetenschappelijke medewerkers en gidsen. Je kan het hele jaarverslag inkijken via volgende link.


  • Nieuwe bewoners in het Plantenpaleis

Sinds enige tijd leven er 40 geelgestreepte pijlgifkikkertjes (Dendrobates truncatus) in de Mabundukas van het Plantenpaleis. De kikkertjes worden ingezet als biologische bestrijding naast de reeds uitgebouwde biologische bestrijding in de kassen. Ze voeden zich vooral met mieren en andere kleine ongewervelden. Doordat zij de mieren intomen, zullen ook de bladluizen zich veel minder verspreiden.Hierdoor schakelt de Plantentuin Meise in de Mabundukas over op volledige biologische bestrijding! Later zullen we de soort ook inzetten in de serre met de reuzenwaterlelies en eventueel in de regenwoudkassen. De geelgestreepte pijlgifkikker is een bodembewonende soort die in de onderste meter van het regenwoud blijft en dus niet klimt. We hopen op een spontane voortplanting. Daarvoor plaatsten we enkele bromelia's op de voet van een paar bomen om voor kleine poeltjes te zorgen waar de kikkervisjes kunnen opgroeien. De diertjes houden zich overdag schuil en zijn vooral ’s nachts actief. De kans dat bezoekers de kikkertjes zullen zien is dus miniem.


 

  • Massa-digitalisatie van het Herbarium

Het herbarium van de Plantentuin Meise telt 3,5 miljoen collectiestukken die over de hele aarde werden verzameld tussen 1724 en vandaag en staat daarmee in de top 25 van de wereld. Het bevat dé referentiecollecties voor België, Latijns-Amerika en Midden-Afrika en wordt veelvuldig geconsulteerd door wetenschappers van over de hele wereld. Daarom is de nood aan digitalisering erg groot, want een gedigitaliseerde collectie verkleint het risico op beschadiging. Tevens versterkt digitalisering de internationale zichtbaarheid en ontsluit het de gegevens voor wetenschappers en amateurs. Dankzij de actie van technologische innovatie op initiatief van de Vlaamse regering, kan de Plantentuin Meise nu op een snelle en efficiënte manier 1,2 miljoen van de collectiestukken digitaliseren. Het project ter waarde van 1,65 miljoen euro kreeg de naam DOE! wat staat voor Digitale Ontsluiting Erfgoedcollecties. Via een extern bedrijf werd er een hightech digitalisatiestraat geïnstalleerd die een heel jaar in werking zal zijn en dit tegen de enorme snelheid van 700 scans per uur. De digitale beelden worden ondermeer opgeslagen bij VIAA, het Vlaams Instituut voor Archivering, zo zijn ze veilig voor de toekomst. Na het digitaliseren komt nog de fase van het encoderen, dat is het invoeren van etiketgegevens in een database want de gegevens die op de herbariumetiketten vermeld staan, bevatten een schat aan informatie die de wetenschappers nodig hebben. Dit encodeerwerk zou nog vele jaren vragen van de medewerkers. De Plantentuin zal dit echter versnellen door een gedeelte uit te besteden maar ook door zoveel mogelijk mensen oftewel ‘the crowd’ bij deze encodering te betrekken. Crowdsourcing is een uitgelezen kans en een typisch 21e eeuwse manier om het publiek nauwer te betrekken bij de collecties en het wetenschappelijk onderzoek.Ten slotte worden alle gegevens beschikbaar gemaakt via het ‘digitaal herbarium’.


  • Een portrettengalerij in de bibliotheek

Onlangs ontdekten we een collectie van circa 500 vergeten portretten van plantkundigen.Deze collectieuit het begin van de 20ste eeuw bestaat uit originele foto’s, gravures en gedrukte portretten van belangrijke plantkundigen van over de hele wereld. Naast portretten zijn er ook groepsfoto’s, genomen tijdens internationale botanische congressen. De meeste portretten zijn gemonteerd op karton en ingekaderd achter glas.Ze sierden ooit de muren van de Plantentuin op haar vorige locatie in Brussel en werden later opgeborgen in dozen. Met de hulp van jobstudenten werd elk portret ingescand en beschreven in de online bibliotheekcatalogus. De beschrijving bevat de naam van de persoon of personen, hun geboorte- en sterfdatum, de afmetingen van het portret, het type afbeelding (origineel of reproductie) en aanvullende informatie, zoals de naam van de fotograaf of graveur, de datum van het portret, de leeftijd van de afgebeelde persoon en eventuele aantekeningen onder het portret of op de achterzijde. Sommige foto’s zijn helaas, zonder enige verwijzing. Andere zijn uitgeknipt uit publicaties.In dat geval gaan we op zoek naar de oorspronkelijke publicatie.Sommige beelden lijken qua uitvoering sterk op elkaar en behoorden wellicht ooit tot eenzelfde collectie, die we echter nog niet konden identificeren. Met andere woorden, een hele zoektocht; ook weten we niet wie de collectie samenstelde. Hopelijk bevat het archief van de Plantentuin hierover informatie. In 2016 zullen we ons zeker verder verdiepen in de studie van deze waardevolle portrettengalerij.

  • Identificatie van huiszwam

Wat velen niet weten is dat de Plantenuin ook expertises op vraag uitvoert bijvoorbeeld over de identificatie van zwammen in woningen. Onze paddenstoelendeskundigen hebben een jarenlange ervaring in het herkennen van de gevreesde huiszwam, die houtrot en enorme schade aan gebouwen kan veroorzaken. Ze doen dit aan de hand van stalen die door particulieren aan de Plantentuin worden bezorgd of die de Plantentuin ter plaatse komt nemen. Na het identificatieproces stellen onze specialisten een verslag op met de mogelijke gevolgen die de aangetroffen soorten op het gebouw kunnen hebben zoals het type houtrot dat ze veroorzaken of er al dan niet gevaar is voor de gezondheid. Dit rapport is ook belangrijk om de juiste saneringswerken te kunnen starten. Verder worden dergelijke rapporten gevraagd om geschillen tussen huurders en huiseigenaars of tussen kopers en verkopers te beslechten, of worden ze aangevraagd door verzekeraars en hypotheekverstekkers.
Meer weten

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.


  • De wurgende vijgenboom

De Plantentuin heeft in de collecties zowat 150 verschillende soorten en cultivars van het geslacht Ficus. Van de 850 soorten die er in de natuur voorkomen, groeit de overgrote meerderheid in de tropen. De gewone vijgenboom (Ficus carica) die in de Mediterrane gebieden groeit, is dus eerder een uitzondering. Deze laatste doet het ook in ons klimaat uitstekend als je hem tegen een zonnige muur plant. Wie Ficus zegt, zegt ook melksap. Typisch voor het hele plantengeslacht is de latex of het melksap dat uit verwondingen stroomt. Tot in het begin van de 20e eeuw werd er trouwens commercieel latex gewonnen uit sommige Ficussen. Onder andere de rubberplant of in de volksmond ‘caoutchouc’ (Ficus elastica) bleek daar geschikt voor te zijn. Deze rubberplant was trouwens niet enkel commercieel populair als rubberproducent, halfweg de 20e eeuw was het ook een must om een rubberplant in de woonkamer te hebben. De mode ging van eerder natuurlijk ogende donkergroene bladeren naar cultivars met gevariëgeerde bladeren. Heel wat Ficussen, maar zeker ook de Ficus benjamina -vandaag een van de meest populaire kamerplanten- beginnen hun leven in het regenwoud als epifyt. Dat wil zeggen dat ze ontkiemen in de oksel van een andere boom en daar een tijd kunnen leven en groeien. Maar later gaan ze wortels vormen die helemaal langs de stam van de gastheerboom naar beneden groeien tot ze de grond bereiken. Door veel van deze wortel te vormen, kunnen ze hun gastheerboom zo overwoekeren dat die helemaal niet meer zichtbaar is en uiteindelijk niet meer dikker kan worden, waardoor hij dus letterlijk gewurgd wordt. De Aziatische pagodenvijg of bodhiboom (Ficus religiosa), is dan weer een heilige boom voor de boeddhisten. De overlevering zegt dat Siddhartha Gautama zijn inzicht of ‘bodhi’ kreeg terwijl hij mediteerde onder deze boom en zo de Boeddha werd. De boom kan enorm groot worden; dan spreekt men van een banyan. In de serres groeien naast de Ficus religiosa ook de Lucien Lindenvijgenboom (F. luciani), genoemd naar een Belgische planthunter, de ovaalbladige vijgenboom (F. ovata) en de roestige vijgenboom (F. rubiginosa), om er maar enkelen te noemen.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.


  • Aloe vera

De Tuinwinkel heeft een gamma van planten met verrassende eigenschappen zoals Aloe vera. Dat deze plant gebruikt wordt voor cosmetica en in dranken weet wellicht iedereen, maar wist je ook dat een Aloe vera een luchtzuiverende plant is? Schaf er snel een aan voor de salontafel of de vensterbank. Prijs: € 7.50

Te koop in de Tuinwinkel.

  • Geurzeep

We bieden ook een nieuwe reeks geurzepen aan in onze winkel met subtiele en aantrekkelijke bloemengeuren; voor een schone en heerlijk geurende huid! Er zijn maar liefst vijftien geuren in het aanbod: paradijsvogelbloem, magnolia, lotus, oranjebloesem... Prijs: € 5

Te koop in de Tuinwinkel.

Alleen in de Tuinwinkel vind je het betere tuinboek!

The place to be voor plantenliefhebbers!

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

Uitgever
Plantentuin Meise

Musa komt tot stand binnen de Afdeling Museologie en Educatie met de medewerking van het informaticateam en de Afdeling Levende Collecties.

Eindredacteur
Koen Es

Foto's

Plantentuin Meise.

Wilt u Musa ook ontvangen, klik hier.


Voor bezoekersinformatie klik hier.

Plantentuin Meise
Domein van Bouchout
Nieuwelaan 38
1860 MEISE

02 260 09 70
info@plantentuinmeise.be



Wilt u niet langer Musa ontvangen, klik en schrijf het woord unsubscribe in je mailbericht.