nr. 44, winter 2015

Nieuws uit de Plantentuin

Niet te missen

Plant in de kijker

De Tuinwinkel

Er groeit iets in Meise!
Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.


  • Plantentuin pakt uit met nieuwe elektronenmicroscoop

De Plantentuin is de enige onderzoeksinstelling in ons land die zijn focus heeft op taxonomie en beschrijvende plantkunde. Om dit onderzoek ook in de 21e eeuw kwalitatief te kunnen vervullen, werd er geÔnvesteerd in een nieuwe elektronenmicroscoop. Met zo’n toestel zijn vergrotingen tot 150.000 keer mogelijk. Door de grote scherptediepte ontstaat er een sterk driedimensionaal effect; heel anders dan bij een gewone microscoop. Op die manier kunnen de kleinste plantendeeltjes gigantisch uitvergroot worden. Zo besturen we bijvoorbeeld ťťncellige kiezelwiertjes van Antarctica in het kader van klimaatonderzoek, sporen van schimmels en zwammen voor ecologiestudies of stuifmeelkorrels van Congolese planten uit de koffiefamilie voor biodiversiteitsonderzoek. Dankzij de elektronenmicroscoop, wordt het onzichtbare plots zichtbaar. Er hangt natuurlijk wel een prijskaartje aan een dergelijk hightech-toestel (€ 250 000), maar dat is de investering meer dan waard.



  • De bibliotheek gaat internationaal en sluit zich aan bij UniCat

Afgelopen herfst werden 100.000 bibliografische beschrijvingen uit de catalogus van de bibliotheek opgenomen in UniCat, een portaal dat toegang geeft tot meer dan 12 miljoen bibliografische referenties van de Koninklijke bibliotheek en een honderdtal Belgische, universitaire of gespecialiseerde bibliotheken. De catalogus werkt als een meta-zoekmachine en maakt het mogelijk, om met een enkele klik, een werk, een tijdschrift, een artikel of een thesis, beschikbaar in ťťn van de deelnemende bibliotheken, terug te vinden. UniCat is een efficiŽnte tool, die onze rijke bibliografische documentatie op grote schaal ter beschikking stelt van de wetenschappelijke gemeenschap. Deze catalogus, waarnaar uitvoerig verwezen wordt door universiteiten en andere instellingen, telt elk jaar een 150.000 bezoeken en 1.600.000 opzoekingen. Door de aansluiting bij UniCat is de bibliotheek van de Plantentuin nu virtueel toegankelijk via 4 grote collectieve catalogi. In 2007 sloot onze bibliotheek zich aan bij Antilope, de gemeenschappelijke catalogus van tijdschriften van wetenschappelijke bibliotheken in BelgiŽ. In 2008 werden we opgenomen in Bib.Belgium, de gezamenlijke catalogus van de federale, Belgische bibliotheken en sinds 2012 maken we deel uit van de Linneaus Link Union Catalogue, de collectieve catalogus van de werken van Linnaeus en zijn leerlingen, bewaard in de grote botanische bibliotheken in Europa en de Verenigde Staten. De recente aansluiting bij UniCat zal de zichtbaarheid van de Plantentuin op Belgisch en internationaal vlak zeker nog vergroten. 


 

  • De Plantentuin viert de seizoenen met de Floridylle

In de herfst, lente, zomer, ja, zelfs in de winter, laat de natuur haar mooiste kanten zien. De Plantentuin wil graag deze steeds terugkerende cyclus van het leven in de Plantentuin gaan vieren met het aanbieden van een gloednieuw evenement, Floridylle. Dit is een groot feest, dat bij het begin van elk nieuwe seizoen zal plaatsvinden. De eerste editie zal eind december plaatsvinden: de Winterfloridylle! De Floridylle is een feest zoals een feest hoort te zijn, met een keur van activiteiten die je laat genieten van de sfeer het seizoen. Seizoensgebonden planten worden in de schijnwerpers gezet en je ontdekt de mooiste en de meest mysterieuze plekjes van het domein.... Het programma van de Winterfloridylle heeft vier nocturnes waarin de Plantentuin prachtig is verlicht. Vier winteravonden lang kan je een hartverwarmende wandeling door de Plantentuin maken langs een romantisch wandelparcours. Onderweg kom je langs feeŽrieke lichtinstallaties. De verlichte bomen lijken te dansen en de winterdroom van de krokussen en de waterlelies is zichtbaar gemaakt in een spel van kleur en licht.... De binnenplaats van het kasteel is het decor van een indrukwekkende vuurshow. En als kers op de taart kan je opwarmen in het winterdorp waar u heerlijke hapjes en drankjes kunt gebruiken in een van de 'foodtrucks'. Winterfloridylle, 18-21 december 2015.

Info: floridylle.be.

  • Kleurenpracht in de herfst : kinderen welkom !

De herfst, het seizoen met de rijkste en warmste kleuren, was het uitgelezen moment om de kleurenpracht van de Plantentuin te bewonderen. Tijdens het herfstweekend kon je de herfst beleven met alle zintuigen. Meer dan 1.600 bezoekers kwamen kastanjes rapen, poffen en proeven, pompoenen kerven bij een dampende beker pompoensoep, kleurrijke diatomeeŽn bekijken met de microscoop of namen deel aan de zondagswandeling … kortom, voor elk wat wils. Tijdens de vakantie trokken we op herfstavontuur met koning Amaryllo. Na het ravotten in de pasgevallen herfstbladeren, leidde het pad ons langs de grote prinsessentoren, voorbij een gevaarlijke draak, versierd met bromelia’s. Met hulp van koning Amaryllo knutselden we zelf een bromelia, als huisje voor de gifkikkertjes. Onze tocht tussen de orchideeŽn liep verder naar de heksen-voelgrot tot bij het kasteel. Daar maakten we een mooie tekening om koning Amaryllo te bedanken voor ons mooie avontuur. Wil je ook op pad met koning Amaryllo? Kom dan naar de Wonderlijke winteravonturen met koning Amaryllo van 19.12.15 - 03.01.16.
Meer info

  • Planten en klimaatverandering

De klimaatconferentie die zopas afgelopen is in Parijs (COP 21) had als belangrijkste streefdoel maatregelen voor te stellen om de klimaatopwarming onder de 2įC te houden. Deze COP 21 herinnert ons eraan dat de snelle klimaatverandering een van de belangrijkste bedreigingen vormt voor de biodiversiteit op aarde en kan leiden tot het uitsterven van 10 tot 30% van de Europese plantensoorten. Gefinancierd door Belspo (het federaal Belgisch wetenschapsbeleid) worden in de Plantentuin Meise een aantal experimenten uitgevoerd om de effecten van klimaatverandering op een aantal inheemse plantensoorten na te gaan. Eťn van de bestudeerde soorten is bergvenkel (Meum athamanticum), een submontane soort die in ons land enkel in de hoge Ardennen voorkomt. Doordat bergvenkel niet naar grotere hoogtes kan migreren in ons land, is de soort potentiŽel bedreigd door de opwarming van het klimaat. Onze onderzoekers hebben een proefopstelling gemaakt die toelaat om de omgevingstemperatuur van enkele bergvenkel planten met ongeveer 1įC te verhogen om zodanig de gevolgen van temperatuursverhoging op de fenologie, groei en kieming na te gaan. In een andere studie werden zaden van drie ťťnjarigen, die reeds 25 jaar in onze zadenbank bewaard werden, tot kiemen gebracht samen met ‘verse’ zaden die op exact dezelfde locatie werden ingezameld. Door de planten van de ‘oude’ en ‘verse’ zaden samen op te kweken kunnen we nagaan of de lichte temperatuursstijging van de voorbije 25 jaar reeds genetische veranderingen heeft teweeg gebracht in de bloeifenologie, bladkenmerken en de kieming van de zaden. De resultaten van dit onderzoek laten ons toe om proactief te werken en de soorten te detecteren die het meest bedreigd worden door klimaatverandering. Aan deze soorten kan dan prioriteit gegeven worden bij ex-situconservatie in onze zadenbank. 

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

floridylle

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.


  • Coniferen

De Plantentuin Meise heeft een grote collectie van coniferen, ongeveer 350 soorten en cultivars die een mooie verscheidenheid aan vormen en kleuren bieden. In hun natuurlijke omgeving, vind je coniferen vooral in onherbergzame gebieden ; in de buurt van de polen of hoog in de bergen. Er zijn ongeveer 650 verschillende soorten wilde coniferen en duizenden gekweekte cultivars. Conifeer betekent letterlijk ‘kegeldrager’en die kegels, dat zijn de dennenappels en sparrenkegels die we allemaal kennen. Maar niet alle coniferen hebben zulke kegels. De venijnboom (Taxus baccata) bijvoorbeeld heeft een heldere rode vlezige ‘zaadrok’ rond zijn zaadjes zitten, zodat die eerder op een bes lijkt. De knoptaxus (Cephalotaxus fortunei) heeft soortgelijke zaden die met hun vlezig omhulsel iets van een olijf hebben. En als je ze uitperst, krijg je een drinkbaar sap met de smaak van amaretto! Typisch voor coniferen is het hars dat ze produceren. Uit soorten als de zeeden (Pinus pinaster) wordt terpentijn gewonnen, een belangrijke grondstof voor de verf- en lakindustrie. Maar nog typischer zijn de naalden. Door de naaldvormige bladeren slagen coniferen er in om als het nodig is weinig te verdampen. Erg handig in droge habitats of in de winter als het water bevroren is. Door deze eigenschap hoeven ze in herfst hun naalden niet af te gooien zoals de loofbomen... hoewel: de lork (Larix decidua), de moerascipres (Taxodium distichum), de Chinese watercipres (Metasequoia glyptostroboides) en de Japanse goudlork (Pseudolarix amabilis) laten zelfs die naalden vallen. Coniferen zijn ook de bomen die alle records breken: de grootste boom in de wereld is een kustsequoia (Sequoia sempervirens), van meer dan 115 meter hoog, terwijl de oudste boom een fijnspar (Picea abies) is van 9550 jaar. Een rariteit onder de coniferen is de wollemia (Wollemia nobilis), die pas in 1994 is ontdekt in ontoegankelijke kloof in de omgeving van Sydney (AustraliŽ). Door een vermeerderingsprogramma en verspreiding via botanische tuinen, wordt de soort voor uitsterven behoed. Vandaag kan iedereen zich een gekweekte wollemia aanschaffen, een tip voor een bijzondere kerstboom? Je kan de coniferencollectie van de Plantentuin in alle seizoenen ontdekken met behulp van een downloadbare wandelfolder op onze website, maar in dit seizoen, krijgt iedereen een gedruk exemplaar aan de ingang.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.


  • Zilveren zaden

De onuitputtelijke schoonheid aan groeivormen in de natuur vormt de rode draad in het werk van ontwerpster en edelsmid Helena Schepens. Het afgelopen jaar ging zij tijdens haar bezoeken aan de plantentuin Meise op ontdekking in de zadenbank en in de tuin zelf en verzamelde zaden, zaaddozen en knoppen die ze verwerkte tot een reeks gegoten zilveren juwelen. De sieraden zullen tentoongesteld en te koop aangeboden worden in de Tuinwinkel. Misschien vindt u tussen deze handvervaardigde juwelen, rechtstreeks afkomstig van natuurschatten uit de Plantentuin Meise, wel een uniek geschenk voor de feestdagen!

Prijzen: tussen 70 & 90 € .

Te koop in de Tuinwinkel.

  • Geurkaarsen

Gezellig een boek lezen bij kaarslicht, knus in een sfeervol salon cocoonen in het najaar, daar hoort ook een geurkaars bij. Er is een nieuwe collectie aangekomen met het parfum van kersen, vanille en nog veel meer … heerlijk !

Prijs: 9 € (kleine kaarsjes) - 15 € (grote kaarsen).

Te koop in de Tuinwinkel.

Alleen in de Tuinwinkel vind je het betere tuinboek!

The place to be voor plantenliefhebbers!

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

Uitgever
Plantentuin Meise

Musa komt tot stand binnen de Afdeling Museologie en Educatie met de medewerking van het informaticateam en de Afdeling Levende Collecties.

Eindredacteur
Koen Es

Foto's

Plantentuin Meise.

Wilt u Musa ook ontvangen, klik hier en schrijf het woord subscribe in je mailbericht. Gelieve geen signatuur noch andere tekst toe te voegen.

Wilt u niet langer Musa ontvangen, klik hier en schrijf het woord unsubscribe in je mailbericht.

Voor bezoekersinformatie klik hier.

Plantentuin Meise
Domein van Bouchout
Nieuwelaan 38
1860 MEISE

02 260 09 70
info@plantentuinmeise.be