nr. 41, lente 2015

Nieuws uit de Plantentuin

Niet te missen

Plant in de kijker

De Tuinwinkel

Er groeit iets in Meise!
Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.


  • 300 nieuwe soorten diatomeeën in 15 jaar!

Bart Van de Vijver is als onderzoeker verbonden aan de Plantentuin Meise. Al meer dan 15 jaar onderzoekt hij diatomeeën, microscopisch kleine, eencellige algen die ingekapseld zitten in een klein siliciumdoosje. Dit jaar heeft hij zijn 300ste nieuwe soort beschreven. Deze draagt de naam Halamphora ausloosiana als eerbetoon aan zijn vriend en collega Gert Ausloos, hoofd van de Educatieve Dienst in de Plantentuin Meise en onverwacht overleden op 2 maart 2014. Net als bijna 75% van de nieuwe soorten beschreven door Bart Van de Vijver, is ook Halamphora ausloosiana, afkomstig van de Zuidpool waar hij als wetenschapper regelmatig naar toe trekt om onderzoek uit te voeren. Zijn laatste expeditie op het witte continent ging eind januari naar Deception Island (South Shetland Islands). Het is best mogelijk dat door het onderzoeksmateriaal dat hij mee bracht, weer nieuwe diatomeeënsoorten zullen toegevoegd worden aan de lange lijst van soorten die hij al ontdekte in het Antarctische gebied. Maar tijdens zijn onderzoek heeft hij ook vele andere nieuwe diatomeeën ontdekt op alle continenten in de wereld ... en zelfs drie nieuwe soorten in onze eigenste Plantentuin!.



  • Jongeren voor de samenleving in de Plantentuin Meise

Sinds eind 2014 engageert de Plantentuin zich als ontvangstorganisatie voor jongeren die een samenlevingsdienst vervullen. De samenlevingsdienst is een periode van 6 maand waarin de jongere zich inzet voor het algemeen belang. De burgerdienst is voor hen ook een leerrijke overgangsperiode tussen de studietijd en het actieve leven. De Plantentuin zorgt voor een mentor en het kader waarbinnen de jongeren zich inzetten voor hun doelproject, waarmee zij hun steentje bijdragen aan de missie van de Plantentuin: “Het plantenrijk ontdekken, onderzoeken en beschermen en met deze kennis samen bouwen aan een duurzame toekomst.” Om het collectieve aspect te stimuleren, organiseert het ‘Platform jongeren voor de samenleving’ ook gemeenschappelijke activiteiten. Zo hielp een hele groep van deze jongeren, samen met de vrijwilligers van de Plantentuin voor 1 dag bij de voorbereidingen van ‘Flori Mundi, het orchideeënspektakel van de Plantentuin (zie foto). Momenteel draaien 2 jongeren mee in het digitaliseringsproject van het herbarium en in aanplantingsprojecten in de openluchtcollecties. Een mooie win-win die ook de sociale samenhang en een nieuwe duurzame dynamiek in onze samenleving ondersteunt.


 

  • Koninklijk bezoek aan Jaar van Flora

Prinses Astrid (rechts op de foto) kwam op 21 januari de tentoonstelling Jaar van Flora bezoeken in Brussel, de Hoofdstad van deFlora. De tentoonstelling liep in de Sint-Gorikshallen van december 2014 tot eind februari 2015. Dit evenement, georganiseerd onder de auspicieën van H.M. Koningin Paola, was het hoogtepunt van het Jaar van de Flora. Het rijke verleden van de tuinbouw van het hoofdstedelijke gebied werd veelzijdig in beeld gebracht door dit evenement. Wie weet er immers nog dat Brussel internationaal gekende was op tuinbouw tuinbouwvlak? En dat er enkele van de beroemdste plantenverzamelaars uit de 19-de eeuw woonden? Brussel bruiste toen van de tuinbouwpassie; dat blijkt uit de oprichting van de Société royale de Flore, de Société royale Linnéenne, een Plantentuin, een dierentuin die ook voor een deel aan tuinbouw deed en tal van tuinbouwverenigingen. Een uiterst dynamische tuinbouweconomie en een rijk vereningingsleven waren een direct gevolg van deze passie van de sociale elite voor plant en tuin. De Plantentuin Meise was nauw betrokken bij Jaar van de Flora; vooral onze archivaris Denis Diagre (links op de foto) heeft nauw samengewerkt bij het hele opzet.

  • De Balatkas gerestaureerd

In 1854 liet de Hofarchitect van Koning Leopold II, Alphonse Balat, een kleine kas bouwen om de reuzenwaterlelie, de Victoria amazonica te kunnen kweken. Deze plant was toen net ontdekt in tropisch America. De kas werd eerst gebouwd in de zoo van Brussel in het Leopoldpark en werd tweemaal verhuisd. Eerst naar de vroegere Botanische tuin in het centrum van Brussel en in 1941 naar de Plantentuin in Meise. Men kan stellen dat dit een van de belangrijkste serres is in België. Door een gebrek aan middelen tijdens de laatste 30 jaar, bevond de Balat kas zich in zeer slechte staat. Het geraamte van de kas moest dringend gerestaureerd worden. In 2014 begon een firma gespecialiseerd in oude technieken met de restauratie onder supervisie van de technische dienst en de landscapsarchitect van de Plantentuin. De restoratieprocedure omvatte het wegnemen van het glas en het zandstralen van de metaalconstructie. Daarna werd de constructie geverfd met drie verschillende lagen verf en werden de glasroeden bedekt met een nieuwe laag speciale witte stopverf. Deze mastiek bestaat uit een specifieke mix van lijnolie en krijt om zo flexibel mogelijk te blijven. Het resultaat is dat deze kas, vroeger in een erbarmelijke staat, nu een mooi kunstwerk is middenin het Herbetum en dat ze zonder twijfel één van de belangrijkste historische serres in België mag genoemd worden. 



  • Een koude golf in de het herbarium

De Plantentuin bezit grofweg 4 miljoen specimens gedroogde planten van over heel de wereld. Wij noemen dat een herbarium. Een van de hoofdopdrachten van de Plantentuin is deze rijke verzameling voor wetenschappelijk onderzoek in stand houden. Dat is niet zo eenvoudig. Het grootste probleem is de aanwezigheid van vraatzuchtige insecten zoals bv. de broodkever (Stegobium paniceum) die heel moeilijk kan geweerd worden. Het meest afdoend zou zijn om het herbarium onder een constante lage luchtvochtigheid en temperatuur bewaren. Dit is niet uitvoerbaar in het bestaande herbariumgebouw van de Plantentuin. Na andere toepassingen te hebben uitgetest, blijkt beurtelings invriezen van delen van het herbarium de beste resultaten te geven om de insecten te lijf te gaan. Tijdens de herfst van 2013 werd een grote ijskast van 60m² groot gebouwd midden in het herbariumgebouw. De herbariumexemplaren worden daar gedurende een week lang diepgevroren en dat is voldoende om de insecten te doden. De periode om de hele verzameling volledig op deze manier te behandelen is 2 jaar. Positief is dat reeds vandaag afdoend kan aangetoond worden dat dit erg doeltreffend werkt. Na 8 maanden blijken immers de behandelde exemplaren nog steeds vrij van insecten. 

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.



Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.


  • Euphorbia of wolfsmelk

Het plantengeslacht Euphorbia of wolfsmelk is gigantisch. Er zijn meer dan 2000 plantensoorten die we allemaal wolfsmelk noemen. De naam zelf verwijst naar het giftige en irriterende melksap dat zo goed als alle vertegenwoordigers bezitten. De wetenschappelijke naam Euphorbia komt van Euphorbos, de lijfarts van de Numidische koning Juda, die in de 1e eeuw voor Christus de laxerende eigenschappen van de plant beschreef.Wolfsmelk vind je op elke continent. In Europa zijn de meeste soorten kruidachtige planten die je in de natuur of in de tuin aantreft zoals de tuinwolfsmelk (Euphorbia peplus), het kroontjeskruid (E. helioscopia) of de kruisbladwolfsmelk (E. lathyris). In de tropische gebieden zien ze er helemaal anders uit. Tal van soorten nemen in Afrika de niche in die in Amerika door cactussen wordt bezet. Bijna de helft van de Euporbia’s zijn zulke succulenten die soms meters hoog kunnen worden zoals de kandelaarswolfsmelk (E. trigona) bijvoorbeeld die het tot kamerplant geschopt heeft wegens zijn strakke vorm. . . Een andere kamerplant, maar deze keer uit Midden-Amerika is de kerstster (E. pulcherrima) waar we het in het vorige nummer over hadden, of de Christusdoornwolfmelk (E. milii) uit Madagaskar met gevaarlijk scherpe bladdoorns en prachtig rode schutblaadjes onder de bloemen. Naast de aanwezigheid van het melksap, is de bouw van de bloemen iets wat alle soorten bindt. Wat we op het eerste zicht als bloemen zouden bestempelen, zijn eigenlijk schijnbloemen die met de schutbladen, klieren en aanhangsels vaak sterk op echte bloemen lijken; de moeite waard om eens met het vergrootglas te bekijken.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.


  • The Flower of the European Orchid

Of je nu een passie hebt voor orchideeën of alleen maar oog hebt voor mooie bloemen, in dit boek ontdek je alle fascinerende aspecten van deze bloemen terug; hun vormen, de manier waarop ze bevrucht worden, de interactie tussen deze bloemen en hun bestuivers ....... . Alles is in beeld gebracht met uitzonderlijk mooie macrofoto’s, die heel wat details weergeven, zowel van een technische als van een esthetische hoogstaande kwaliteit.

Prijs: € 75.00

Hier te koop

  • Om te zaaien

‘t Is weer lente en tijd om te zaaien. In de tuinwinkel van de Plantentuin vind je een heel assortiment zaden om zowel in de serre, in de tuin als in de balkonbakken te zaaien: radijzen, tomaten, slasoorten, pompoenen, pepers, basilicum, koriander, geurende bloemen of vogelvoer ...... en tientallen andere variëteiten.

Prijs: €1,25 tot 7

Hier te koop

Alleen in de Tuinwinkel vind je het betere tuinboek

The place to be voor plantenliefhebbers!

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

Uitgever
Plantentuin Meise

Musa komt tot stand binnen de Afdeling Museologie en Educatie met de medewerking van het informaticateam en de Afdeling Levende Collecties.

Eindredacteur
Koen Es

Foto's

Plantentuin Meise, Constance le Hardy.

Wilt u Musa ook ontvangen, klik hier en schrijf het woord subscribe in je mailbericht. Gelieve geen signatuur noch andere tekst toe te voegen.

Wilt u niet langer Musa ontvangen, klik hier en schrijf het woord unsubscribe in je mailbericht.

Voor bezoekersinformatie klik hier.

Plantentuin Meise
Domein van Bouchout
Nieuwelaan 38
1860 MEISE

02 260 09 70
info@br.fgov.be