nr. 36, winter 2013

Nieuws uit de Plantentuin

Niet te missen

Plant in de kijker

De Tuinwinkel

Er groeit iets in Meise!
Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.




  • Plantentuin Meise wordt overgedragen

Vanaf één januari 2014 zal de Plantentuin overgedragen worden van het federale niveau van ons land naar het niveau van de Gemeenschappen. De Plantentuin wordt dan een extern verzelfstandigd agentschap onder Vlaanderen. De Plantentuin heeft al heel wat watertjes doorzwommen. Onze instelling zag het licht in 1796 als de “Jardin botanique de Bruxelles”, in 1826 werden we de “Koninklijke maatschappij voor Kruid, Bloem en Boom Kweekerij der Nederlanden”, in 1870 kregen we de naam “Rijksplantentuin” en in 1967 werden we omgedoopt tot “Nationale Plantentuin van België”, vanaf 2014 heten we “Plantentuin Meise”. Het Domein met de daarin aanwezige structuren worden overgedragen aan Vlaanderen, net als het Nederlandstalig personeel. Het Franstalig personeel wordt overgedragen aan de Franse Gemeenschap maar blijft werken in de Plantentuin. De collecties, herbarium, levende planten en bibliotheek, worden door de federale overheid in bruikleen gegeven aan Vlaanderen. Een wetenschappelijke raad, samengesteld uit vertegenwoordigers van de Franstalige en Vlaamse universiteiten en medewerkers van de Plantentuin waakt over de wetenschappelijke werking van de Plantentuin. Een Raad van Bestuur, begeleidt de Plantentuin. De missie van de Plantentuin blijft dezelfde : “Het Plantenrijk ontdekken, onderzoeken en beschermen en met deze kennis samen bouwen aan een duurzame toekomst.”



  • Fantastische planten

Voor 2014 heeft bpost weer een prachtige reeks plantenpostzegels in petto. Het gaat om 5 zegels die bijzondere planten uit onze Plantentuin afbeelden. Er werd o.a. gekozen voor de hele kleine levende steentjes uit onze Woestijnkas, de mierenplant uit de Victoriakas en de reuzenaronskelk die afgelopen zomer in bloei stond. De reeks werd vormgegeven door Marijke Meersman. Eerder ontwierp zij de postzegelreeksen Fabeldieren (2011) en Sprookjesfiguren (2012) en de zegeluitgiften met vlinders. Het feit dat Meersman al jaren als illustrator werkzaam is voor de Plantentuin, maakte het plaatje compleet. Dankzij haar medewerking kan de Plantentuin de vele wetenschappelijke artikels rond botanische planten rijkelijk illustreren. De Plantentuin werkte trouwens eerder al mee bij het tot stand komen van de postzegelreeks Vergeten Groenten (2010) van Marijke Meersman en voor de reeks Herfstbladeren (2012) van Roel Jacobs stonden o.a. bomen van de Plantentuin model. Maar nooit eerder kwamen de icoonplanten van de Plantentuin zo prominent in beeld.

Het postzegelblaadje ‘Fantastische planten’ wordt uitgegeven op 27 januari 2014.
Meer info en bestellingen: “Stamps & Philately” tel. 02 278 50 70 en Philately@bpost.be



 

  • Afrikaanse wetenschappers leren over paddenstoelen

Om jonge wetenschappers het één en ander bij te leren over paddenstoelen, trok een delegatie van de Plantentuin onlangs naar Burundi. Want paddenstoelen zijn niet alleen belangrijk voor het ecosysteem – ze breken afval af – , sommige soorten zijn ook eetbaar. En dat is dan weer interessant voor de Afrikaanse bevolking.Van 25 november tot 4 december kregen negen stagiaires, assistenten en jonge docenten van wetenschappelijke instellingen in de regio van de Grote Meren (Burundi, Rwanda en Congo) theorie- en praktijkles van dr. Jerôme Degreef van de Plantentuin. Degreef is hoofd van de Cryptogamen of sporenplanten: de organismen die geen bloemen, vruchten of zaden hebben maar zich voortplanten met sporen. In hun cursus mycologie (= de leer van paddenstoelen, zwammen en schimmels) leerden de jonge Afrikaanse wetenschappers schimmels beschrijven, paddenstoelen identificeren en de microscoop beter te gebruiken. Ze legden ook de krijtlijnen vast voor de onderzoeksprioriteiten in de streek en richtten een netwerk op van 'mycologen van de regio van de Grote Meren. De cursus werd gefinancierd door de Belgische tak van het Wereldwijd Taxonomisch Initiatief.



  • Algoloog van de Plantentuin ontdekt nieuwe soort diatomeeën

Omdat de biodiversiteit zienderogen afneemt, is het voor biologen vaak een heuse race tegen de klok om alle planten- en diersoorten in de wereld te catalogeren. Geschat wordt dat amper 75 % van de planten vandaag de dag gekend zijn. Sommige regio's zijn één groot 'terra incognita', maar er zijn ook groepen van organismes die zo weinig zijn bestudeerd dat nieuwe ontdekkingen niet ongewoon zijn. En soms gebeuren die heel toevallig. Dit is wat Bart Van de Vijver, algoloog in de Plantentuin en gespecialiseerd in diatomeeën of microscopische algencellen, overkwam. Hij kreeg van Sylvia Lee, een Amerikaanse onderzoekster, algencellenmonsters uit de Everglades (Florida) toegestuurd. Het waren monsters van een bekende soort, de Mastogloia pseudosmithii, en deze Amerikaanse onderzoekster wilde graag microscopische beelden ervan bewerken. Maar het getrainde oog van onze wetenschapper zag dat de diatomeeën een onbekende vorm hadden ... En wat bleek? Het was een soort die nog niet beschreven was! Bart Van de Vijver en Sylvia Lee noemden de nieuwe diatomeeën 'Envekadea metzeltinii', naar Ditmar Metzeltin. Hij is een diatomist die de nieuwe soort al had ontdekt in 2007 in vergelijkbare habitats in Yucatan (Mexico) maar ze niet had beschreven. Dit is niet de eerste ontdekking die Bart Van de Vijver doet. Hij heeft al meer dan 250 nieuwe soorten beschreven. En het werk zit er nog lang niet op! 


  • 40.000 bloembollen voor een fleurige lente

Het is nog even wachten, maar het belooft een fleurige lente te worden in de Plantentuin! Dit najaar werden liefst 40.000 bloembollen geplant, van een dertigtal soorten en in ontelbaar veel kleuren. Ondermeer Balkankrokussen (Crocus chrysanthus 'Cream Beauty ' en ' Blue Pearl ', boerenkrokussen (C. tommasianus 'Ruby Giant' en bonte krokussen (C. vernus 'Remembrance', 'Yellow Mammoth' en 'Jeanne d'Arc'. Verder priemen ook kievitsbloemen (Fritillaria meleagris) en tal van tulpencultivars met ronkende namen als 'Juan', 'Jacqueline', 'Hemisphere' en 'Daytona' over drie maanden boven de grond. Maar het mooist van al worden wellicht de 15.000 knalgele grootkronige narcissen 'Carlton' die je op verschillende plekken zal aantreffen. De indrukwekkende klus werd geklaard door een tiental tuiniers en enthousiaste vrijwilligers.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.


  • Coniferenwandeling (3 december 2013 - 15 januari 2014)

Ooit gewandeld in de overweldigende coniferencollectie van de Nationale Plantentuin te Meise? U staat er oog in oog met maar liefst 350 verschillende soorten naaldbomen van heel de wereld. Bovendien zal u raar opkijken welke eigenaardige familieleden onze doodgewone kerstboom allemaal heeft; de kruipende spar Picea abies 'Procumbens’ of de elegante Cryptomeria japonica, om er maar twee te noemen. Bovendien zijn ze niet enkel mooi om naar te kijken, maar vaak ook erg nuttig! Meer info.

  • Winterse plantenmagie (16 januari tot 20 maart 2014)

Wie wil genieten van de kleurrijke twijgen van kornoelje, van de schitterende schors van de slangenbastesdoorn, de heerlijke geur van winterkamperfoelie of de subtiele schoonheid van de eerste bloeiende buitenplanten van 2013, moet beslist eens langskomen in het begin van het nieuwe jaar. Aan de kassa krijg je een gratis folder waarmee je deze winterse juweeltjes makkelijk kan terugvinde. Meer info.

  • Ontdekkingsparcours door de Plantentuin (heel het jaar door)

Samen met de (groot)ouders ontdekken kinderen de Plantentuin met zijn reuzenwaterlelies, zijn ridderkasteel, zijn knuffelbomen... Meer info.

  • Winterterras

In de wintermaanden sluit de Oranjerie tijdens de week, maar je kan er elke zondag van 14 tot 16u terecht voor een gezellig winterterras met vuurkorven, glühwein, verse soep, warme chocomelk, hotdogs of streekbiertjes! Meer info.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.





  • Uitzonderlijk in bloei: de zwanenhalsagave

Trots stellen we u onze 105-jarige zwanenhalsagave (Agave attenuata) voor die momenteel in bloei staat. Héél uitzonderlijk, want de vorige bloei is geleden van ... januari 1981. Bovendien sterven de meeste andere agavesoorten na de bloei, maar deze dus niet. De verzorgende tuinier denkt dat het bloeien in gang werd gezet door de stress die de plant doormaakte toen hij zo’n 3 jaar geleden naar de Moesson- en Savannekas werd overgeplant. Want jawel, ook planten kunnen stress hebben! Ook in de natuur zien we dat agaves beginnen bloeien na een stresservaring, die meestal met het weer te maken heeft. Agaves komen uit Mexico en omgeving. Er bestaan meer dan 100 verschillende soorten. De zwanenhalsagave groeit op het Centraal-Mexicaans Plateau op een hoogte van 1.900 tot 2.500 meter. Hij wordt ook wel vossenstaart- of leeuwenstaartagave genoemd en dankt zijn naam aan de sierlijk gebogen bloeistengel. Daarin verschilt hij van de andere agavesoorten, want die hebben allemaal een kaarsrechte bloeistengel. En zijn bladeren zien er lang niet zo gevaarlijk uit als die van bijvoorbeeld de woeste agave in de Droogtekas. En wat na de bloei? Op de plek waar nu bloempjes staan, groeien binnenkort 'broedknoppen'. Daar groeien weer kleine plantjes uit. Als de tuinier die er na een tijdje afhaalt, kan hij die dan weer opkweken tot volwassen planten.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.





  • Haal de vogels naar je tuin

De winter is een moeilijke tijd voor vogels. Het is koud en ze vinden weinig voedsel. Om ze een beetje te helpen, kan je hagen en struiken planten in de tuin. Die geven vogels het hele jaar rond beschutting. Je kan ze ook extra voedsel geven en nestkastjes, om de nieuwe kroost in te verwelkomen, als het weer lente is. De Tuinwinkel heeft een uitgebreide selectie van nestkastjes voor verschillende soorten tuinvogels (15 euro) en zonnebloemkoppen (3,5 euro – 5 euro voor twee) om op te hangen aan een tak in de tuin.

Te koop in de Tuinwinkel

  • De webwinkel van de Plantentuin

Een aantal van de boeken en illustraties die de Plantentuin zelf uitgeeft kan je bekijken en bestellen via onze webwinkel. Je vindt er wetenschappelijke werken, zoals de Flora van België, het ideale instrument om alle Belgische planten op naam te kunnen brengen. Maar er zijn ook mooie posters en orchideeënprenten of een biodiversiteitskookboek of een werk over traditionele snoeikunst of ...

Exploreer onze webshop hier.

Alleen in de Tuinwinkel vind je het betere tuinboek

The place to be voor plantenliefhebbers!

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

Uitgever
Nationale Plantentuin van België

Musa komt tot stand binnen de Afdeling Museologie en Educatie met de medewerking van het informaticateam en de Afdeling Levende Collecties.

Eindredacteur
Gert Ausloos

Foto's
Nationale Plantentuin van België, Marijke Meersman.

Wilt u Musa ook ontvangen, klik hier en schrijf het woord subscribe in je mailbericht. Gelieve geen signatuur noch andere tekst toe te voegen.

Wilt u niet langer Musa ontvangen, klik hier en schrijf het woord unsubscribe in je mailbericht.

Voor bezoekersinformatie klik hier.

Nationale Plantentuin van België
Domein van Bouchout
Nieuwelaan 38
1860 MEISE

02 260 09 70
info@br.fgov.be