nr. 29, lente 2012

Nieuws uit de Plantentuin

Niet te missen

Plant in de kijker

De Tuinwinkel

Er groeit iets in Meise!
Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.



  • Nieuwe directie voor de Nationale Plantentuin

Sinds 1 januari is Dr. Steven Dessein benoemd tot directeur ad interim van de Plantentuin. Hij komt aan het hoofd te staan van een wetenschappelijke instelling ouder dan het Koninkrijk België, met 221 vaste medewerkers, 86 vrijwilligers, 20 freelance gidsen, met waardevolle collecties planten, herbarium, boeken, ... Dr. Dessein is gefascineerd door de biodiversiteit. Tijdens zijn onderzoek in Afrika naar de koffiefamilie (Rubiaceae) ontdekte hij een aantal nieuwe soorten. Hij heeft meer dan 50 wetenschappelijke publicaties op zijn palmares en voerde expedities aan naar ondermeer Zambia, Gabon, Kameroen en de Democratische Republiek Congo. “Het is goed om te starten met het definiëren van de prioriteiten die de Plantentuin zich moet stellen voor de komende 5 à 10 jaar wat betreft de publieke en educative rol, het onderzoek van het plantenrijk en de inspanningen om het verlies aan biodiversiteit in de wereld een halt toe te roepen,” zei hij bij zijn aanstelling.

  • De geschiedenis vande Nationale Plantentuin van België

Botanische tuinen zijn sinds hun ontstaan in de zestiende eeuw plaatsen waar altijd aan onderzoek en onderwijs is gedaan. In de negentiende eeuw rezen ze overal in Europa uit de grond en waren toen symbolen van moderniteit, nationale trots en hadden ze haast allemaal een link met de kolonies. De Nationale Plantentuin van België vormt daar geen uitzondering op. De archieven leren ons over de rijke geschiedenis die de Plantentuin schreef, toen nog in het hartje van Brussel gelegen. Geschiedkundige en archivaris van de Plantentuin, Dr. Denis Diagre, heeft deze archieven onderzocht en al zijn bevindingen in een boeiend boek gegoten: The Botanic Garden of Brussels (1826-1912): Reflection of a changing Nation. In een volgend nummer geven we meer info over dit boek en over de lezing die Dr. Diagre over dit onderwerp nog zal geven.


 

  • Kunnen algen cholera-epidemies voorspellen?

In de jaren '70 deed cholera opnieuw haar intrede in Centraal-Afrika en tot op vandaag komen er nog jaarlijks honderdduizenden gevallen voor. Men weet niet precies wat daar de epidemie in de hand werkt en dat wil men nu gaan onderzoeken. BELSPO, het Belgisch Federaal Wetenschapsbeleid, financiert dit onderzoek via het project CHOLTIC. Een multidisciplinair onderzoeksteam met wetenschappers uit België, DR Congo en Frankrijk wil gedurende 4 jaar proberen verbanden te leggen tussen klimaatwijzigingen, omgevingsfactoren, fytoplankton en cholera in de streek rond het Tanganyikameer. In zeewater wordt de cholerabacterie geassocieerd met roeipootkreeftjes en men wil nagaan of dat ook zo is in dit zoetwatermeer. Een hypothese is dat er meer cholerabacteriën komen indien er veel roeipootkreeftjes zijn als gevolg van een overvloed aan algen waarmee ze zich voeden. Dr. Christine Cocquyt van de Nationale Plantentuin zal onderzoeken in welke mate periodieke toename van welbepaalde algensoorten in de toekomst zal kunnen gebruikt worden om epidemies te voorspellen. Meer info.


Thomas Cammaerts

  • Euphorbiacollectie aanzienlijk uitgebreid

De collectie Euphorbia’s van de Plantentuin telde 160 verschillende soorten. Op zich niet mis, dat vond ook tuinier Thomas Cammaerts die instaat voor o.a. de Moesson- en Savannekas. Toch was hij niet helemaal tevreden, want een aantal typische savannesoorten ontbraken nog. Die kon hij bekomen via zijn contacten in de International Euphorbia Society. Maar de grootste uitbreiding kwam er dank zij 250 exemplaren uit Trompenburg Tuinen en Arboretum Rotterdam en 120 planten uit de Botanische Tuinen Utrecht. Met een totaal van ongeveer 450 verschillende soorten, waarvan sommige zeer zeldzaam, is de Euphorbiacollectie van de Plantentuin er één van wereldformaat geworden die haar rol in het biodiversiteitsonderzoek nog beter kan vervullen. Euphorbia of wolfsmelk is het grootste plantengeslacht dat er bestaat, er zijn naar schatting 2000 soorten die allemaal het kenmerkende giftige melksap bevatten. De meeste Afrikaanse soorten lijken wat op de cactussen van Noord-Amerika. De meeste bekende telg uit het geslacht is de kerstster (Euphorbia pulcherrima) waarmee bloemisten wereldwijd jaarlijks miljoenen verdienen.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.





bonsai

 







  • Dieren en planten uit een koud paradijs (18 februari tot - 22 april 2012)

Dr. Bart Van de Vijver, een onderzoeker van de Plantentuin, is voornamelijk actief in het onherbergzame Zuidpoolgebied en vooral op het eiland Livingston. Zijn prachtige foto's van het plaatselijke rijke dieren- en plantenleven voeren u binnen in het meest onbekende en ongerepte werelddeel. Meer info.

  • Magnoliawandeling (21 maart - 30 april 2012)

Kom onze uitzonderlijke magnoliacollectie bewonderen. Je ontvangt een folder met info aan de kassa en legt het parcours op eigen tempo af. Let op, de magnoliabloei is erg weersafhankelijk. Meer info.

  • Paard en kar (april - september 2012)

Maak elke feestdag- en zondagnamiddag een gratis ritje door de Plantentuin met de paardenkar, getrokken door twee sterke trekpaarden. Meer info.

  • Bonsaitentoonstelling '101 bomen in zakformaat' (6 - 15 april 2012) en workshop bonsai (5 - 6 mei 2012)

Ter gelegenheid van het 35-jarig bestaan van de Vlaamse BonsaiVereniging worden ruim 100 exemplaren in de Plantentuin uitgestald. Er zijn doorlopend demonstraties voor alle geïnteresseerden met op 7 en 8 april bonsaimeester Marc Noelanders zelf aan het woord. Je kan ook inschrijven voor een workshop (5 en 6 mei) om zelf je eigen bonsai te vormen. Meer info.

  • Workshop papierkunst (5 & 6 mei 2012)

Net als vorig jaar geeft de beeldende kunstenares Sandrine de Borman een tweedaagse workshop om zelf originele papiercreaties te maken. Geen enkele technische of artistieke voorkennis is vereist. Prijs: € 99 (€ 5 korting voor jaarkaart Gold & Gold 1+3). Meer info.

  • Historische wandeling (1 mei - 30 juni 2012)

Waar bevindt zich de Koninginnendreef? Waar stond het 'Kasteel van d'Hoogvorst'? Wil je meer te weten komen over de 18e eeuwse Engelse Landschapsstijl of over het Pachthof, de boerderij van het Kasteel van Bouchout? Een gratis folder neemt je mee op een parcours door de boeiende geschiedenis van het Domein, het landschap en de Plantentuin. Meer info.

  • Tentoonstelling ‘Geflitst in de wegberm’ (12 mei - 28 oktober 2012)

Kunstenaar Jos Poel maakt haarscherpe afdrukken van onze inheemse wilde planten. Zijn techniek via vooraf gedroogde planten is uniek. U zal verbaasd zijn over de grafische schoonheid van wilde peen of bosbies. De afdrukken worden deels buiten en binnen in de Oranjerietarverne tentoongesteld. Meer info.

  • 1e Internationale Dag van de Plantenfascinatie (18 mei 2012)

Laat je betoveren door de onweerstaanbare plantencharme. De Plantentuin blijft voor één avond extra lang open. tijdens een nocturnebezoek aan het Plantenpaleis kan je vleesetende planten, nachtbloeiende reuzenwaterlelies en de reuzenasperge ontdekken. Meer info.

  • Dag van het Park: Rondleiding (27 mei 2012)

Plantentuingids Miet Wymeersch, gepassioneerd door bomen, neemt je om 15u mee voor een boeiende rondleiding rond het thema van dit jaar 'De juiste boom op de juiste plaats werkt!'. Als je zeker wil zijn van een plaatsje voor deze rondleiding reserveer je best vooraf. De prijs is inbegrepen in het toegangsticket van de Plantentuin.

  • Dag van het Park: Liederen van bloemen en planten (27 mei 2012)

Op zondag 27 mei brengt het koor Helicante uit Meise op de binnenkoer van het Kasteel een lenterecital volledig geïnspireerd op bloemen en planten. Zondag 27 mei, om 14u30, 15u en 15u30 telkens een kort a-capellaconcert van ongeveer 20 minuten.

  • Workshop macrofotografie (9 juni 2012)

Twee jaar geleden liep er in de Plantentuin de prachtige fototentoonstelling ‘Koffers vol Natuur’ van de hand van natuurfotograaf Tom Linster. Hij verzorgde toen ook verschillende succesvolle fotografieworkshops. Dit jaar komt Tom terug met een heel nieuw onderwerp: macrofotografie. Prijs: € 99 (€ 5 korting voor jaarkaart Gold & Gold 1+3). Meer info.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.






  • De paarse schubwortel

Hebben we vroeger niet geleerd dat alle planten groen zijn? Met hun groene bladeren en stengels doen ze aan fotosynthese om zo de levensnoodzakelijke suikers te produceren. Toch zijn er uitzonderingen: parasitaire planten. Deze hebben geen groene delen en doen dus ook niet aan fotosynthese. Hoe ze dan in leven blijven? Je raad het al, ze stelen hun voedsel bij andere planten. De paarse schubwortel (Lathraea clandestina) is daar een mooi voorbeeld van. Hij haalt alles wat hij nodig heeft uit de wortels van wilg, populier of andere boomsoorten. Je ziet de plant een heel jaar lang niet, want hij leeft verborgen onder de grond, met enkel een wortelstok. De woorden lathraios en clandestinus betekenen trouwens allebei 'verborgen'. Maar als de lente in het land is en de sapstroom van de gastheerboom volop op gang is, profiteert de paarse schubwortel mee van deze overvloed om uit het verborgene te treden en prachtige paarse bloemen te produceren. Ze kunnen zo hele tapijten vormen, prachtig om zien. Van nature komt hij voor in grote delen van Frankrijk en Spanje. Maar ook in ons land (Vlaamse Ardennen en Pays des Collines) vind je deze opmerkelijke verschijning. Ook in de Plantentuin bloeit deze opmerkelijke plant elke lente en dit sinds 1979.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.


  • The spontaneous flora of the national Botanic Garden of Belgium

In de tuinen en serres van de Plantentuin vinden duizenden planten van over de hele wereld een veilige haven. Maar verspreid over het ganse domein groeien en bloeien honderden ‘wilde’ soorten. Sommige zoals bosanemoon (Anemone nemorosa) of daslook (Allium ursinum) groeien hier vanzelf. Andere, de zogenaamde ‘stinsenplanten’, zoals sneeuwklokje (Galanthus nivalis) of ruwe bruidsbloem (Deutzia scabra) werden in loop van de geschiedenis van het domein aangeplant ter verfraaiing. In een nieuw uitgegeven boek ‘The Spontaneous Flora of the National Botanic Garden of Belgium’ wordt een grondig en boeiend overzicht gegeven van deze ‘spontane’ bewoners van de Plantentuin.

Te koop in de Tuinwinkel voor € 20,00.

Alleen in de Tuinwinkel vind je het betere tuinboek

The place to be voor plantenliefhebbers!

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

Uitgever
Nationale Plantentuin van België

Musa komt tot stand binnen de Afdeling Museologie en Educatie met de medewerking van het informaticateam en de Afdeling Levende Collecties.

Eindredacteur
Gert Ausloos

Foto's
Nationale Plantentuin van België, Bart Van de Vijver, Tom Linster en Hilde Degraen.

Wilt u Musa ook ontvangen, klik hier en schrijf het woord subscribe in je mailbericht. Gelieve geen signatuur noch andere tekst toe te voegen.

Wilt u niet langer Musa ontvangen, klik hier en schrijf het woord unsubscribe in je mailbericht.

Voor bezoekersinformatie klik hier.

Nationale Plantentuin van België
Domein van Bouchout
Nieuwelaan 38
1860 MEISE

02 260 09 70
info@br.fgov.be