nr. 25, lente 2011

Nieuws uit de Plantentuin

Niet te missen

Plant in de kijker

De Tuinwinkel

Er groeit iets in Meise!
Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

  • Bloei reuzenaronskelk kende heel wat belangstelling

Bijna drie jaar na de vorige bloei ontvouwde er zich opnieuw een reuzenaronskelk in Meise en het was een gigant. Uit een knol van 47.5 kg groeide op enkele weken tijd een bloewijze van 240 cm hoog. Op dinsdag 15 maart was het zover. Vlak voor de middag waren de eerste bewegingen merkbaar en langzaam plooide het grote paarse schutblad open. Tegelijk begon de plant ook zijn karakteristieke geur af te geven. Rond 17 uur was de opening volledig. Meer dan 8000 mensen kwamen langs om de plant te bewonderen en onze facebookpagina's werden 590.000 keer bekeken.
De bloei van de reuzenaronskelk is voor de Plantentuin opnieuw de gelegenheid om de aandacht te vestigen op het dramatische verlies aan plantensoorten waarmee we geconfronteerd worden. In de drie dagen dat de reuzenaronskelk bloeide werden ongeveer 120.000 hectaren regenwoud gekapt, of meer dan 1000 keer de oppervlakte van de Plantentuin. Binnenkort is er in het wild geen plaats meer voor reuzenaronskelken.

Tips om zelf iets aan natuurbehoud te doen.

Time-lapsefilmpje over het opengaan van de reuzenaronskelk (gemaakt door onze vrijwilligers Maarten Strack van Schijndel)


  • De anti-ongediertebrigade

Sinds kort zijn er in het Plantenpaleis enkele nieuwe krachten aan de slag. Het gaat niet om vrijwilligers of tuiniers maar om Aziatische gekko’s. Dit zijn reptielen die behoren tot de grote groep van de hagedissen. Ze worden ongeveer een dertigtal centimeter lang en zijn volledig ongevaarlijk voor de mens. Ze hebben speciale gegleufde kussentjes aan hun tenen die hen in staat stellen om houvast te vinden op gladde oppervlakken en zelfs ondersteboven te hangen. In onze kas Mabundu werden 18 exemplaren uitgezet van drie verschillende soorten. De voornaamste taak van dit kleine legertje gekko’s is het opeten van schadelijke insecten die onze planten aanvreten. Ze passen in ons programma van biologische bestrijding van ongedierte waardoor we minder schadelijke sproeistoffen moeten gebruiken. De diertjes zijn vooral ‘s nachts actief, overdag verschuilen ze zich, maar soms komen ze tevoorschijn om te zonnen op de muurtjes of de planten. Schrik dus niet als u plots iets ziet wegschieten bij uw volgend bezoek, het zijn de gekko’s van de anti-ongediertebrigade.

Filmpje over het uitzetten van onze gekko's


  • Exploratiegericht leren in de Plantentuin

De Plantentuin heeft drie belangrijke taken: wetenschappelijk onderzoek op plantensoorten, conservatie van plantensoorten en mensen sensibiliseren over het belang van planten. Onder deze laatste noemer schuilt een hele reeks van activiteiten zoals de vernieuwing van de kassen van het Plantenpaleis bijvoorbeeld of het organiseren van tentoonstellingen. Voor scholen worden specifieke ateliers ingericht rond een bepaald thema. Deze ateliers worden door onze gidsen verzorgd. Samen met 16 andere Europese plantentuinen slaagde de Plantentuin er eind vorig jaar in om een groot Europees gefinacierd educatief project binnen te halen met als titel INQUIRE. Op 20 en 21 januari jongstleden werd het startschot voor het project gegeven te Meise en gedurende de volgende drie jaar gaan we samenwerken om nieuwe activiteiten voor kinderen van 9 tot 14 jaar in plantentuinen ontwikkelen. Het sleutelbegrip van dit project is ‘exploratie’. Alle activiteiten nemen de natuurlijke nieuwsgierigheid van kinderen als uitgangspunt om het fascinerende plantenrijk te exploreren. Meer info over INQUIRE op de website van Botanic Gardens Conservation International (BGCI).


  • Congolees-Belgische wetenschappelijke samenwerking krijgt vaste basis

Sinds de grote Congo River 2010 expeditie waarbij een team van Congolese, Belgische en internationale wetenschappers de biodiversiteit in en langs de Congostroom onderzochten, is de Congolees-Belgische wetenschappelijke samenwerking opnieuw concreter geworden. Op 15 februari werd in Kisangani de eerste steen gelegd van het ‘Centre de surveillance de la Biodiversité’. Het herbarium van Yangambi kreeg ook verdere versterking, bijvoorbeeld door de installatie van zonnepanelen. Op die manier ontstaat een heus onderzoekscentrum om de biodiversiteit van het Congobekken ter plekke te kunnen onderzoeken. Ondertussen ontstond ook het Congo Biodiversity Initiative, een samenwerkingsverband dat wordt gedragen door dezelfde partners die de expeditie op het getouw zetten, maar dat openstaat voor andere samenwerkingen rond Congolese biodiversiteit.


  • Groene Omzwervingen Sandrine de Borman 'Artist in residence'

Een jaar lang was Sandrine de Borman als ‘artist in residence’ een graaggeziene gast in de Plantentuin. Een heel jaar lang verzamelde ze kleine botanische ‘juweeltjes’: bladeren en bloemen die onze planten kwistig rondstrooien. Ze sprak met medewerkers en liet zich binnenvoeren in hun werkomgeving. Beetje bij beetje maakte ze zich de identiteit van de Plantentuin eigen. Als een moderne alchemiste heeft ze alles wat ze vond, ontdekte en verzamelde, gecombineerd met haar eigen passie voor planten en haar artistieke talenten en dan getransformeerd tot iets nieuw. Het resultaat is de tentoonstelling ‘Groene Omzwervingen’ die vanaf 2 april in de donjon van het Kasteel loopt. Sandrine brengt een rijk geschakeerd, dynamisch en uiterst persoonlijk beeld van de Plantentuin en zijn medewerkers. Ze maakt op een bijna magische manier de oeroude relaties tussen mensen en planten weer zichtbaar; hoe planten het ritme van ons leven aangeven, hoe het lot van mensen en planten verweven is. Hou er even halt tijdens uw omzwervingen door de Plantentuin. Groene omzwervingen, van 2 april tot en met 2 oktober in het Kasteel van de Plantentuin. Op zondag 8 mei, 5 juni en 4 september om 15 u geeft Sandrine de Borman zelf een rondleiding (in het Frans). Rondleidingen kunnen ook aangevraagd worden (02 260 09 70). Op 15 mei geeft Sandrine een atelier (in het Frans): info op 02 260 09 70.



  • Een waakzame tuinier

De Plantentuin heeft ongeveer 18.000 soorten planten in cultuur en uiteraard kennen we de namen van deze soorten. Maar er zijn enkele twijfelgevallen. Zo groeit in het Plantenpaleis een kleine boom die we al sinds 1939 hebben en die door het leven ging als Brownea multijuga, volgens onze informatie heeft de plant echter nog nooit gebloeid. Om een soort met zekerheid te kunnen identificeren heb je vaak bloemen nodig. Op een dag in september 2010 ontdekt een van de tuiniers vruchten aan de voet van de boom. Hij toont ze aan zijn collega’s, deze fronsen de wenkbrauwen want volgens hen kunnen de vruchten onmogelijk van deze soort afkomstig zijn. Een andere tuinier bijt zich vast in de zaak; hij verzamelt meer materiaal, zoekt informatie in catalogi en trekt de bibliotheek in. Met de hulp van een plantkundige slaagt hij erin om de soort te identificeren, het gaat om Talisia princeps, oorspronkelijk afkomstig uit Midden-Amerika. Een mooi voorbeeld van hoe onze enthousiaste, professionele tuiniers elke dag opnieuw mee instaan om onze plantenverzamelingen in topconditie te houden en dit niet alleen door de planten water te geven. Hartelijk dank aan Stijn Derammelaere, Olivier Lachenaud, Guillaume Mamdy en Guy Reubrecht voor hun bijdrage aan de identificatie van Talisia princeps.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.











  • Magnoliawandeling (1 - 30 april 2011)

Kom onze uitzonderlijke magnoliacollectie bewonderen. Je ontvangt een folder met info aan de kassa en legt het parcours op eigen tempo af. Let op, de magnoliabloei is erg weersafhankelijk.  Meer info.

  • Groene Omzwervingen (2 april - 2 oktober 2011)

Groene Omzwervingen: Een jaar lang bracht Sandrine de Borman, als' artist in residence', bezoeken aan de Plantentuin en zijn medewerkers. Haar indrukken heeft ze weten om te zetten in prachtige botanische creaties die tentoongesteld worden in de donjon van het Kasteel. Meer info.

  • Kriebelbeestjes van het Bos (8 april - 6 november 2011)

Natuurfotografe Barbara Cook laat ons via een dubbeltentoonstelling, zowel binnen als buiten, kennismaken met de foto's die ze maakte van het kleine onbekende insectenleven in en rond de bomen van bij ons. Meer info.

  • Historische Wandeling (1 mei - 30 juni 2011)

Ontdek onze geschiedenis en bewandel het domein met een historsche bril. Je ontvangt een folder met info aan de kassa en legt het parcours op eigen tempo af. Meer info.

  • Wereldwoudenparcours (21 mei - 30 november 2011)

We vieren dit jaar het Internationaal Jaar van het Bos. En waar anders dan bij ons moet je dan zijn om de bossen van onze planeet te leren kennen? Bomen van het regenwoud, de taiga, het moessonbos, de mangroves. In Meise groeien ze allemaal.

  • Nieuw : de Moesson- en Savannekas (vanaf 21 mei 2011)

De Plantentuin opent een nieuwe serre met planten uit streken waar een droog seizoen en een regenseizoen elkaar afwisselen. Je vindt er de baobab, de kapokboom, wilde vrouwentongen en nog veel meer tot de verbeelding sprekende planten....

  • Passiflora2011 (27 - 29 mei 2011)

Driedaagse Tuinbeurs voor ieder die op zoek is naar interessante planten, tuindecoratie of andere tuinideeën. Meer info.

  • Ikebanatentoonstelling (2 - 5 juni 2011)

Oosterse bloemsierkunst blijft tot de verbeelding spreken. Ontdek hoe deze prachtige composities je inspireren tot mediteren.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.






  • De jaderank

Appelblauwzeegroen; het is geen blauw, geen groen, maar iets wat daar op lijkt, een soort van turkoois, een onbestemde kleur die bovendien volgens sommigen niet eens bestaat. Nochtans is het precies die kleur die de bloemen van de jaderank (Strongylodon macrobotrys) hebben. De opvallend gekleurde bloemen zijn elk een zevental centimeter groot en staan gegroepeerd in trossen die meer dan een meter lang kunnen zijn. De plant zelf is een forse liaan, een grote klimplant, die 18 meter lang kan zijn. De jaderank is een familielid van de gekende tuinboon, dat kan je zien als je de bloemen van beide planten met elkaar vergelijkt, ze hebben dezelfde basisstructuur. In het wild wordt de jaderank bestoven door vleermuizen. Van nature vinden we hem in de tropische regenwouden van de Filipijnen. Daar groeit de plant vooral in ravijnen. Net als met zoveel planten uit het tropisch regenwoud is het niet goed gesteld met de jaderank in het wild. Van de oorspronkelijke bossen op de Filipijnse eilanden schiet minder dan 20 % over. Gelukkig groeit de jaderank vrij goed in gevangenschap. De plant vraagt hoge temperaturen, veel licht en veel vochtigheid. Onder deze condities beloont ze ons jaarlijks met tientallen indrukwekkende bloemtrossen in die vreemde bloemkleur, zoals nu in Mabundu in het Plantenpaleis.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.






  • Erfgoedpenning

Natuurlijk kent u de Balatkas en indien niet dan moet u dat architecturaal pareltje in het Herbetum zeker eens gaan bewonderen. Deze elegante serre werd in 1853 door de architect Alphonse Balat ontworpen. Later ontwierp hij de Koninklijke serres te Laken. De Balatkas is een van de erfgoedpareltjes van de Plantentuin. Precies daarom ontwierp de firma National Tokens voor de Plantentuin een stijlvolle penning met een afbeelding van de Balatkas erop. U kan deze voor €2 in de Tuinwinkel vinden. Andere penningen kan u ontdekken op de website van National Tokens

  • Postzegels

Enkele jaren geleden ging in de Plantentuin de tentoonstelling 'Vergeten Groenten' door. In een verre nasleep daarvan werden we gecontacteerd door bpost om mee te werken aan en advies te verlenen voor een postzegelreeks 'Groenten van Vroeger'. De prachtige afbeeldingen zijn van de hand van Marijke Meersman die als botanisch illustrator ook af en toe voor de Plantentuin werkt.

De gewone reeks kan je op dit ogenblik kopen in het postkantoor maar voor de filatelisten onder jullie bestaan er verzamelobjecten met een speciale 1e dagafstempeling. Een overzicht van wat er te koop is in onze Tuinwinkel:

  • € 5,5 Postzegelvel van 5 zegels "Groenten van vroeger"
  • € 3,85 First Day Cover: enveloppe met de 5 zegels en een speciale 1ste dag afstempeling
  • € 5 First Day Sheet: mooie luxe kaart met zegelvel en eveneens met een speciale 1ste dag afstempeling en voorziene tekst over deze uitgifte.
  • € 15.95 Numisletter: genummerde enveloppe met afgestempelde zegel en medaille geslagen door de Koninklijke Munt van België + kaart met uitleg in 4 talen over deze speciale uitgifte

The place to be voor plantenliefhebbers!

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

Uitgever
Nationale Plantentuin van België

Musa komt tot stand binnen de Afdeling Museologie en Educatie met de medewerking van het informaticateam en de Afdeling Levende Collecties.

Eindredacteur
Gert Ausloos

Foto's
Nationale Plantentuin van België

Wilt u Musa ook ontvangen, klik hier en schrijf het woord subscribe in je mailbericht. Gelieve geen signatuur noch andere tekst toe te voegen.

Wilt u niet langer Musa ontvangen, klik hier en schrijf het woord unsubscribe in je mailbericht.

Voor bezoekersinformatie klik hier.

Nationale Plantentuin van België
Domein van Bouchout
Nieuwelaan 38
1860 MEISE

02 260 09 70
info@br.fgov.be