nr. 11, herfst 2007

Nieuws uit de Plantentuin

Niet te missen

Plant in de kijker

De Tuinwinkel

Er groeit iets in Meise!
Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.
Het prachtige purperrood van de Amerikaanse es (Fraxinus americana L. 'Autumn Purple') getuigt vroeg in september als eerste van dit wonderlijk gebeuren.
  • Eerste herfstkleuren waargenomen te Meise
Elke herfst opnieuw toveren de bomen hun mooiste herfstkleuren te voorschijn, maar hoe gaat dit eigenlijk in zijn werk? Als voorbereiding op de winter, laten de bomen en struiken alle herbruikbare voedingsstoffen uit de bladeren terugstromen naar de stam en wortels, waar ze worden opgeslagen. Vooral chlorofyl, het groene pigment dat instaat voor de fotosynthese, wordt afgebroken tot transporteerbare brokjes. Zo verdwijnt de overheersende groene kleur uit het blad en worden andere kleurstoffen zoals carotenoïden en anthocyanen zichtbaar. Deze zorgen voor de kleuren geel, oranje en rood. De felste kleuren krijg je bij koude nachten en warme dagen, het chlorofyl wordt snel afgebroken en de andere kleurstoffen blijven intact. Vervolgens zullen de bomen hun bladeren afgooien. Waarom ze dit doen vertellen we u in de volgende Musa!
tweeblaarkanniedood of Welwitschia mirabilis
  • De Schone Slaapster ontwaakt

Welwitschia mirabilis kan beschouwd worden als één van de meest bizarre planten ter wereld. De soort is uitsluitend te vinden in de Namibische woestijn waar sommige exemplaren meer dan 2000 jaar oud zijn! In het Afrikaans wordt hij ‘Tweeblaarkanniedood’ genoemd, wat te vertalen is als ‘de twee blaadjes kunnen niet sterven’. De plant overleeft in de barre woestijn en heeft inderdaad slechts twee bladeren. Heel zelden verschijnen daartussen de kleine voortplantingskegeltjes. Dit wonder gebeurt nu in Meise in de Droogtekas van het Plantenpaleis (nr. 5 op het bezoekersplan). Spijtig dat deze bizarre plant in zijn natuurlijk milieu ernstig  bedreigd is, onder meer door zijn zeer langzame groei maar vooral door de kortzichtige hebzucht van sommige verzamelaars!

Chalciporus rubinus (aquarel van Omer Van de Kerckhove)
  • Over ruilhandel en zeldzame paddenstoelen

Hoe schitterend, de weerkaatsing van de zon in een dauwdruppel op een paddenstoel! In Meise kan de zon de meest zeldzame paddenstoelen strelen: niet minder dan 34 soorten boleten en 50 verschillende russula’s! De Plantentuin is dan ook de enige plaats in Vlaanderen waar je de prachtboleet (Boletus pseudoregius), de fijnschubbige fluweelboleet (Xerocomus moravicus) en de robijnboleet (Chalciporus rubinus) kan aantreffen. Ze groeien optimaal onder alleenstaande bomen of kleine partijen bomen waar bladeren worden geruimd. Bovendien leven deze paddenstoelen in symbiose met deze bomen; ze helpen elkaar om te overleven. De ondergrondse zwamvlok waaruit de paddenstoel groeit, concentreert de mineralen rond de boomwortel en in ruil krijgen de zwammen tot 20% van de suikers die de boom produceert! Verstoor deze ecologische business niet: Kijken mag, plukken niet!

de tepelcactus ‘oma’s dotje’  of Mammillaria hahniana var. werdermanniana 
  • Britse cactusspecialisten op bezoek

Een belangrijke missie van een botanische tuin is de conservatie van bedreigde plantensoorten. Om dit optimaal te kunnen volbrengen, moeten plantencollecties regelmatig geëvalueerd worden. Planten sterven immers, soms duiken er vergissingen op of planten die vroeger niet bedreigd waren, zijn nu erg zeldzaam geworden. In dit kader kwamen eind juli twee cactusexperts, Nigel P. Taylor en David Hunt van The Royal Botanic Gardens te Kew de specialisten van Meise helpen om onze 1600 verschillende cactussoorten onder de loep te nemen. Ter voorbereiding had een aantal vrijwilligers verschillende maanden lang de bloeiende cactussen gefotografeerd. Gewapend met deze foto's konden de specialisten aan de slag. Dankzij hun werk weten we bijvoorbeeld dat we zeldzame pareltjes in onze collectie hebben zoals de tepelcactus ‘oma’s dotje’ (Mammillaria hahniana var. werdermanniana). 

oogstrijpe Ardense dravik of Bromus bromoideus
  • Oogst van de Ardense dravik

In Musa nr. 2 van december 2005, rapporteerden we een wereldpremière. De Plantentuin slaagde erin om zaden van de Ardense dravik (Bromus bromoideus) te laten ontkiemen. Dit is de enige plantensoort die enkel in België groeit, het is dus de enige Belgische endeem. Ze is sinds 1935 niet meer in het wild waargenomen. Deze zomer kon je het herboren gras zien groeien in Meise en in augustus werd het geoogst. Een gedeelte van de geoogste zaden wordt nu gedroogd, vakkundig bewaard en kan voor verdere studies ter beschikking gesteld worden van wetenschappers wereldwijd. Een ander gedeelte wordt eind september terug gezaaid om u volgend jaar weer sierlijk toe te wuiven.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.
zomereik of Quercus robur
  • Parcours langs inheemse bomen (nog tot 15 oktober 2007)

Herontdek de bomen van bij ons. Deze groene bondgenoten waarvan de namen ons zo bekend in de oren klinken hebben nog heel wat geheimen te onthullen. De folder bevat leuke anekdotes en weetjes over de kenmerken, het gebruik en de geneeskracht van onze bomen. 

Je ontvangt een gratis folder boordevol info aan de kassa of in de Tuinwinkel en legt het parcours op eigen tempo af.
Het Plantenpaleis by night!
  • Gratis! Nocturne in het Plantenpaleis (4 oktober 2007 om 20 uur)

Heeft u heimwee naar de voorbije vakantiedagen en droomt u van zuiderse bestemmingen? Kom dan tot rust in de prachtige serres van de Nationale Plantentuin. Geniet van de sprookjesachtige valavond, verken het Plantenpaleis en geniet van de exotische bloemen, reusachtige waterlelies en tropische vruchten. Misschien bloeit zelfs één van onze nachtbloeiende cactussen!

Gratis toegang maar reserveren is noodzakelijk via 02 260 09 70 of info@br.fgov.be

Event in het kader van de Nocturnes in de Brusselse Musea
Een van Mark Edwards' meest beroemde foto's.
  • Hard Rain (1 oktober tot 31 december 2007)
Deze beklijvende fototentoonstelling is geïnspireerd op de intrigerende song "A Hard Rain‘s A Gonna Fall" van de Amerikaanse zanger Bob Dylan. De schitterende van de Britse fotgraaf Mark Edwards tonen duidelijk dat de mensheid wereldwijd met een aantal grote problemen geconfronteerd wordt zoals vervuiling, honger en klimaatswijzigingen.
Bomen, bondgenoten voor jong en oud!
  • Week van het bos (7-14 oktober 2007)

Speciaal voor scholen biedt de Nationale Plantentuin tijdens de week van het bos het atelier ‘Niets is groter dan een boom’ aan. Hoe groeit een boom? Hoe kan ik zijn lengte meten en zijn ouderdom? Waarvoor dient zijn bast, hoe maak ik een schorsafdruk en waarom verkleuren zijn blaadjes in de herfst? ... en nog zoveel meer vragen zullen beantwoord worden.

Aanvragen via 02 260 09 70 of info@br.fgov.be

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

Kakivrucht

  • Kaki & co voor de vrede

Met de kille winterdagen in het verschiet, willen we allen ons immuunsysteem versterken met een dagelijks extraatje vitamine C. De heerlijk zoete, exotische vrucht van de kakiboom (Diospyros kaki) kan ons daar smakelijk bij helpen. Elke vrucht kan tot 50 mg vitamine C bevatten! De vrucht kan u in de supermarkt vinden en de boom, die staat in de Oranjerietuin (nr. 25 op het bezoekersplan) en in de Lentekas (nr. 5 op het bezoekersplan). Een bijzondere selectie van de kakiboom, Diospyros kaki 'Sharon', gekweekt in de Sharonvallei in Israël, produceert het Sharonfruit dat op een vierkante tomaat lijkt.

Verwanten van de kakiboom kan u gegroepeerd vinden in het Fruticetum (nr. 15 op het bezoekersplan). In het oosten van de VS wordt de Amerikaanse persimoen (Diospyros virginiana) al sinds 1629 gekweekt voor zijn fruit en hout. De dadelpruim (Diospyros lotus) heeft ook eetbare vruchten en valt op door zijn sterk gegroefde bast.

Diospyrosbomen zijn trouwens taaie rakkers, zo overleefde een kakiboom de kernbomaanval op Nagasaki. De Japanse kunstenaar Tatsuo Miyajima heeft zaailingen van deze kakiboom over gans de wereld geplant als symbool van overleving, groei en vrede. Een mooie gedachte als je de kakibomen in Meise bekijkt!

Kakiboom in de Oranjerietuin te Meise oogstrijpe kaki's Jonge kakiboom in het Plantenpaleis

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.
Vier seizoenen paddenstoelen door Omer Van de Kerckhove
  • Paddenstoelenposter

Ben je door ons nieuwsbericht over zeldzame paddenstoelen in hun ban geraakt? Wil je van dichterbij  hun uiteenlopende vormen en kleuren zien?

De prachtposter ‘Vier Seizoenen Paddenstoelen’ zal jou elk detail en elke kleurschakering tonen. Uitgegeven door de Nationale Plantentuin. Deze poster is een echt kunstwerk van onze huisaquarellist Omer Van de Kerckhove.

Vier seizoenen paddenstoelen, Poster 66 x 100 cm, met 52 soorten (reproductie van aquarellen Omer Van de Kerckhove) uitgegeven door de Nationale Plantentuin van België. prijs: € 6,20

A pattern garden. The essential elements of garden making.

  • A pattern garden

In 'A pattern garden. The essential elements of garden making' identificeert de auteur 14 tuinelementen die zij als fundamenteel beschouwt om een tuin om te toveren in een geslaagd rustoord. Sommige van deze elementen staan in rechtstreeks verband met de menselijke natuur: de geborgenheid van planten binnen een omheining, de rustgevende weerkaatsing van water, de nieuwsgierigheid naar de bestemming van het pad net voorbij de bocht. Een patroontuin is niet alleen mooi, maar is ontworpen om echt te behagen. Het boek helpt je te begrijpen wat je eigenlijk graag ziet en waarom. Het geeft je inspiratie en richtlijnen om je wensen in een leuk design om te zetten met de gepaste planten.

 A pattern Garden. The essential elements of garden making, door Valerie Easton, uitgegeven door Timber Press, 216 blz., prijs: € 37,50

 

Alleen in de Tuinwinkel vind je het betere tuinboek

The place to be voor plantenliefhebbers!

Om uw exemplaar te reserveren, klik hier.

Musa is de wetenschappelijke naam van de bananenplant.

Uitgever
Nationale Plantentuin van België

Musa komt tot stand binnen de Adeling Museologie en Educatie met de medewerking van het informaticateam en de Afdeling Levende Collecties.

Met dank aan Francine Demuylder voor haar bijdrage.

Eindredacteur
Gert Ausloos
Foto's
o.a. Paul Borremans, Francine Demuylder en Mark Edwards

Wilt u Musa ook ontvangen, klik hier en schrijf het woord subscribe in je mailbericht. Gelieve geen signatuur noch andere tekst toe te voegen.

Wilt u niet langer Musa ontvangen, klik hier en schrijf het woord unsubscribe in je mailbericht.

Voor bezoekersinformatie klik hier.

Nationale Plantentuin van België
Domein van Bouchout

Nieuwelaan 38
1860 MEISE

02 260 09 70
info@br.fgov.be